Moduł 1 z 6

Wymiana, wartość i cena

1.1Przegląd

Przedmowa

Ten rozdział daje młodym uczniom praktyczny punkt wyjścia do rozważań nad tym, dlaczego ludzie handlują, dlaczego różne rzeczy są ważne dla różnych osób i jak powstają ceny. Uczniowie odkryją, że wartość jest subiektywna, ograniczona dostępność ma znaczenie, a cena nie jest tym samym co znaczenie, jakie coś ma dla nas.

Cele ogólne

  • Poznawanie wymiany, ograniczonej dostępności, wartości i ceny poprzez bezpośrednie doświadczenie.
  • Dostrzeganie, że ludzie mogą różnie oceniać wartość tej samej rzeczy.
  • Ćwiczenie umiejętności wyjaśniania swoich wyborów, słuchania innych i rozważania korzyści oraz kosztów poszczególnych rozwiązań.

Czego można się spodziewać

Podczas wyzwania handlowego w scenariuszu katastrofy statku, ożywionej aukcji muszelek, ćwiczeń polegających na sortowaniu i dyskusji oraz wspólnego tworzenia osi cen uczniowie będą negocjować, dokonywać wyborów, porównywać pomysły i obserwować, jak ceny kształtują się w czasie rzeczywistym. Nauczyciele mogą spodziewać się pogłębionych rozmów o pragnieniach, potrzebach, sprawiedliwości i różnych punktach widzenia.

Dlaczego ma to znaczenie w kontekście Bitcoina

Bitcoin zachęca do zadawania podstawowych pytań o pieniądz: Co nadaje czemuś wartość? Dlaczego ograniczona dostępność ma znaczenie? Jak ludzie uzgadniają warunki wymiany? Wczesne poznanie tych pojęć pomaga uczniom stać się świadomymi uczestnikami życia gospodarczego, którzy potrafią krytycznie oceniać ceny, rozumieć korzyści i koszty dokonywanych wyborów oraz dostrzegać, że pieniądz jest narzędziem służącym ludziom do koordynowania wzajemnych działań.

1.2Po raz pierwszy, po raz drugi, sprzedane!

Rodzaj aktywnościOdgrywanie rólAukcja
Czas trwania45 min
Forma uczestnictwaCała klasa
Opis

W tym ćwiczeniu uczniowie biorą udział w klasowej aukcji, używając „muszelek” (lub żetonów) jako prostej formy pieniądza. Klasa przeprowadza aukcję na żywo, podczas której przedmioty codziennego użytku są sprzedawane pojedynczo osobom oferującym najwyższą cenę. Gdy ceny kształtują się na bieżąco, uczniowie obserwują, jak rzadkość (ograniczona liczba przedmiotów i ograniczona ilość pieniędzy) oraz popyt (liczba osób chcących zdobyć ten sam przedmiot) wpływają na to, ile coś „kosztuje”. Refleksja pod kierunkiem nauczyciela łączy wyniki aukcji z podstawowymi pojęciami dotyczącymi wartości, wymiany i kształtowania się cen, podkreślając, że ceny nie są stałe, a różne osoby przypisują temu samemu przedmiotowi różną wartość.

Cele

Efekty uczenia się

  • Uczniowie doświadczają zjawiska rzadkości i obserwują, jak ceny kształtują się podczas udziału w aukcji na żywo.
  • Uczą się, że przedmioty zyskują wartość w zależności od tego, ile osób chce je mieć i jak ograniczona jest ich dostępność.
  • Uczniowie rozumieją, że:
    • Rzadkość sprawia, że przedmioty stają się bardziej wartościowe.
    • Ceny nie są stałe; zależą od popytu.
    • Ludzie przypisują różnym rzeczom różną wartość.

Cel słowami ucznia

  • Używam muszelek do licytowania na aukcji i obserwuję, jak zmieniają się ceny, gdy wiele osób chce mieć tę samą rzecz, a dostępnych jest niewiele sztuk.
Materiały
  • 10 drobnych przedmiotów z klasy (zabawnych lub przydatnych: naklejki, ołówki, przekąski, gumki do ścierania, śmieszne kapelusze, zabawki itp.)
  • Muszelki (lub papierowe żetony/monety, jeśli muszelki nie są dostępne) — co najmniej 3–5 na ucznia
  • Tablica lub duży arkusz papieru i marker do zapisywania ofert w miejscu widocznym dla całej klasy
  • Opcjonalnie: dzwonek aukcyjny lub klaśnięcie/sygnał

Organizacja

  • Proszę przeliczyć początkową pulę żetonów każdego ucznia i umieścić 10 przedmiotów przeznaczonych na aukcję na stole z przodu sali.

Przebieg

Krok 1: Przygotowanie lekcji

5 minut

  1. Proszę pokazać przedmioty przeznaczone na aukcję, podając nazwy tych, których uczniowie nie znają, a następnie rozdać muszelki jako pieniądze na dzisiejszą aukcję i poprosić uczniów o ich przeliczenie.
Krok 2: Ćwiczenie

30 minut

Przygotowanie
  1. Proszę wyjaśnić, że przedmioty są sprzedawane pojedynczo osobie, która zaoferuje najwięcej muszelek.
Pokaz
  1. Proszę przeprowadzić jedną próbną licytację: zacząć od jednej muszelki, przyjąć wyższą ofertę, zadbać o widoczność ofert, a następnie zakończyć słowami „Po raz pierwszy, po raz drugi, sprzedane”, ogłosić cenę i ją zapisać.
Aukcja na żywo
  1. Proszę licytować każdy przedmiot od jednej muszelki i zapisywać jego ostateczną cenę w miejscu widocznym dla wszystkich.
Przypomnienia w trakcie
  • Proszę przypominać uczniom o planowaniu wydatków: nie mogą licytować, gdy skończą im się muszelki.
Krok 3: Zakończenie
  • Proszę przekazać przedmioty zwycięzcom i pogratulować klasie.

Kluczowe zagadnienia

  • Udział w aukcji pozwala sprawdzić, jak rzadkość i popyt wpływają na cenę.

Pytania do dyskusji

  1. Proszę umieścić wszystkie przedmioty wraz z ich ostatecznymi cenami na tablicy/ścianie.
  2. Proszę zapytać:
  3. Które przedmioty były najdroższe? Dlaczego?
  4. Czy niektóre rzeczy były niewiele warte? Dlaczego?
  5. Czy wszyscy chcieli mieć te same rzeczy?
  6. Czy komuś zbyt szybko skończyły się muszelki?
  7. Proszę podkreślić: Cena wynika z wartości i rzadkości.
  8. Proszę zdefiniować te pojęcia i zapisać je na tablicy.

Uwagi

Zarządzanie klasą
  • Niektórzy uczniowie mogą uznać tę zasadę za niesprawiedliwą. Ktoś mógł ich przelicytować przy przedmiotach, które chcieli zdobyć. Proszę mieć na uwadze, że może to być dla nich negatywne doświadczenie edukacyjne. Proszę zaproponować możliwość dalszego handlu i barteru (zob. Różnicowanie poniżej).
Różnicowanie
  • Zmiana sposobu rozdzielania żetonów może wpłynąć na wynik ćwiczenia. Najprostszą i najsprawiedliwszą metodą jest rozdzielenie żetonów po równo. Nie jest to jednak najbardziej realistyczna sytuacja. Nierówny podział może być odpowiedni dla bardziej zaawansowanych uczniów jako punkt wyjścia do dyskusji o możliwościach poprawy sytuacji finansowej i nierównościach.
  • Młodsi uczniowie: Jeśli licytowanie sprawia uczniom trudność, można kolejno pytać każdą osobę w grupie o jej ofertę.
  • Osoby uczące się języka angielskiego / dostępność: Dzieci mogą wskazywać wysokość swojej oferty, kładąc muszelki na środku stołu, podobnie jak żetony w pokerze.
Ćwiczenia dodatkowe i zadania na wypełnienie czasu
  • Jeśli przedmioty nie są rozdawane: zamiast otrzymywać przedmioty, uczniowie zapisują na karteczkach samoprzylepnych, ile ich zdaniem każdy przedmiot powinien kosztować. Proszę porównać ich „przewidywania” z rzeczywistymi wynikami aukcji.
  • Dzięki temu ćwiczenie staje się bardziej teoretyczne i można je powtarzać bez konieczności zapewniania nagród.
  • Jeśli czas na to pozwala, można zorganizować targ dla uczniów niezadowolonych z wyników aukcji. Można zachęcić uczniów do wymiany barterowej i wykorzystywania pozostałych muszelek do handlu między sobą. Handel może przebiegać w sposób uporządkowany pod kierunkiem nauczyciela albo odbywać się w sposób zdecentralizowany i spontaniczny, pozwalając uczniom przejąć inicjatywę.
Proponowane zadanie

Proszę opowiedzieć rodzicowi lub opiekunowi o jednym z przedmiotów wystawionych na aukcji i wyjaśnić, dlaczego jego cena się zmieniła. Proszę zapytać, co jego zdaniem może powodować wzrost lub spadek ceny.

1.3Czym jest wartość?

Rodzaj aktywnościDyskusjaPrace plastyczne
Czas trwania45 min
Forma uczestnictwaCała klasaIndywidualnie
Opis

Uczniowie poznają pojęcie wartości, wskazując przedmioty ze swojego codziennego życia i umieszczając je na wspólnym wykresie. Podczas moderowanej dyskusji i wspólnego ćwiczenia na ścianie porównują osobistą wartość przedmiotów z ich ceną oraz zastanawiają się, jak wartość może się zmieniać w zależności od punktu widzenia. Ćwiczenie buduje podstawowe rozumienie wartości, ceny i rzadkości poprzez dyskusję, ruch i myślenie wizualne.

Cele

Efekty uczenia się

Po zakończeniu tego ćwiczenia uczniowie będą potrafili:

  • Zrozumieć, że wartość opiera się na potrzebach osobistych i społecznych.
  • Dostrzec związek między ceną a wartością.
  • Dostrzec, że wartość nie jest stała, lecz zmienia się w zależności od punktu widzenia.
  • Ćwiczyć współpracę poprzez wspólną dyskusję i grupową pracę plastyczną.

Cel słowami ucznia

  • „Dowiedzieć się, co decyduje o cenie rzeczy”.
  • „Dowiedzieć się, jakie rzeczy są dla nas cenne i dlaczego nie wszyscy się z tym zgadzają”.
  • „Porozmawiać o tym, dlaczego drogie rzeczy nie zawsze są wartościowe, a tanie też mogą mieć znaczenie”.
Materiały
  • Karteczki samoprzylepne lub kartoniki
  • Pisaki, długopisy lub ołówki
  • Taśma lub masa mocująca
  • Taśma o słabej przyczepności (taśma maskująca, washi, malarska itp.)
  • Duży arkusz papieru do narysowania wykresu podzielonego na cztery części, jeśli nie ma tablicy
  • Opcjonalnie: wybrane przedmioty z domu
  • Opcjonalnie: tablica suchościeralna i pisaki

Organizacja

  • Proszę przygotować wolną powierzchnię na ścianie lub tablicy suchościeralnej na wspólny wykres.
  • Proszę umieścić materiały do przyklejania i ewentualne przedmioty domowego użytku z przodu sali.

Przebieg

Krok 1: Wprowadzenie do lekcji

5 minut

  1. Proszę pokazać przedmioty i zapytać, ile kosztują oraz dlaczego są ważne.
  2. Proszę zdefiniować:
  3. Cena: ile coś kosztuje
  4. Wartość: jak użyteczne lub ważne jest coś
  5. Proszę zachęcić do wyrażania różnych opinii o tym samym przedmiocie.
Krok 2: Ćwiczenie

30-40 minut

Przygotowanie
  1. Uczniowie zapisują po jednym przedmiocie domowego użytku na każdej karteczce samoprzylepnej. Pytanie pomocnicze: „Które rzeczy są dla Państwa najważniejsze?”
  2. Proszę narysować wykres podzielony na cztery części (Załącznik B): cena od niskiej do wysokiej na osi poziomej; wartość od niskiej do wysokiej na osi pionowej, rosnąca ku górze.
Pokaz
  1. Proszę umieścić jeden przykład na wykresie i wyjaśnić swój wybór.
Przebieg
  1. Uczniowie umieszczają swoje karteczki na wykresie, a następnie dodają lub przesuwają przedmioty w miarę zmiany swojego zdania.
Refleksja
  • Proszę zapytać: „Czy ten przedmiot jest tani czy drogi? Czy jest użyteczny? Czy wszyscy by się zgodzili?”
  • Proszę porównać kilka rozmieszczeń, uwzględniając przedmiot tani o wysokiej wartości oraz drogi o niskiej wartości.
  • Proszę podkreślić: cena jest liczbą, a wartość — oceną.
Krok 3: Podsumowanie
  1. Proszę wskazać jedną prawidłowość na wykresie, a następnie go uporządkować lub wyeksponować, aby można było do niego wrócić później.

Kluczowe zagadnienia

  • Proszę porównać cenę i wartość, aby zobaczyć, jak różnie ludzie mogą oceniać wartość rzeczy.

Pytania do dyskusji

  • Cena i wartość to nie to samo
  • Ludzie różnią się w ocenie wartości
  • Ceny pomagają ludziom handlować, nawet gdy różnią się oni w ocenie wartości
  • Przejście do tematu pieniądza:
    • Pieniądz i ceny pomagają nam handlować, gdy wartość jest subiektywna

Uwagi

Zarządzanie klasą
  • Proszę zachęcać do wyrażania odmiennego zdania z szacunkiem
  • Proszę podkreślać, że nie ma błędnych odpowiedzi
  • Wyznaczanie osi taśmą i opisywanie ich w trakcie ćwiczenia może zwiększyć zaangażowanie uczniów. Jeśli jednak ten proces jest skomplikowany, może też rozpraszać uczniów i zakłócać ich koncentrację.
Ćwiczenia rozszerzające i zadania na wypełnienie wolnego czasu
  • Pokaż i opowiedz
  • Proszę dodać trzeci aspekt: „Kto ustala cenę?”
  • Proszę ponownie wprowadzić aukcje lub gry handlowe
Dostosowanie do potrzeb uczniów
  • Młodsi uczniowie: wcześniej wydrukowane karty z przedmiotami
  • Uczniowie uczący się języka angielskiego / dostępność: rysowanie zamiast pisania
  • Bezpieczeństwo: proszę nadzorować poruszanie się uczniów w pobliżu ścian
Proponowane zadanie

Proszę wybrać w domu coś, co ma dla Państwa wartość. Proszę opowiedzieć rodzicowi lub opiekunowi, dlaczego jest to dla Państwa ważne, a następnie zapytać, czy oceniłby wartość tej rzeczy tak samo.

1.4Wrak statku

Rodzaj aktywnościSymulacjaOdgrywanie rólGra
Czas trwania60 min
Forma uczestnictwaCała klasa
Opis

W tej symulacji z udziałem całej klasy uczniowie wcielają się w rozbitków, którzy muszą zdobyć niezbędne zasoby, aby „przetrwać” tydzień na bezludnej wyspie. Używając kart do gry jako narzędzi i zapasów, uczniowie zaczynają od czystego barteru, ćwicząc negocjacje i napotykając typowe bariery w handlu, takie jak nadmiar, niedobór i konieczność wzajemnej zgodności potrzeb. Następnie „Poszukiwanie muszelek” na czas wprowadza pieniądz towarowy: uczniowie zbierają żetony, które mogą ułatwić wymianę. Gdy muszelki trafiają do obiegu, klasa przechodzi do handlu na rynku pod kierunkiem nauczyciela. Uczniowie ustalają ceny, reagują na podaż i popyt oraz poznają proces kształtowania się cen. Zwieńczeniem ćwiczenia jest planowanie budżetu oraz krótka runda wymiany (w 60-minutowym wariancie podstawowym) lub aukcja według ustalonych zasad (w 70-minutowym wariancie rozszerzonym), podczas których można zdobyć „skarby” z listy życzeń. Stanowi to punkt wyjścia do rozmowy o tym, dlaczego istnieje pieniądz.

Cele

Efekty uczenia się

  • Uczniowie poznają w praktyce barter, „wzajemną zgodność potrzeb”, niedobór, podaż i popyt, cen kształtowanie się oraz planowanie budżetu. Wariant rozszerzony wprowadza również aukcje.
  • Wprowadzenie do pieniądza: pieniądz towarowy (muszelki) i wyjaśnienie, dlaczego pieniądz ułatwia handel.

Cel słowami ucznia

  • Wymieniać przedmioty, aby przetrwać tydzień na bezludnej wyspie.
Materiały
  • Karty do gry (co najmniej trzy na ucznia, podzielone według kolorów na stosy zapasów)
  • „Muszelki” (fizyczne żetony: papierowe kółka, guziki, muszelki dekoracyjne)
  • Skrzynia skarbów (małe pudełko lub koperta)
  • Karta podarunkowa (nieważna lub fikcyjna karta podarunkowa o wartości $100)
  • Puste kartoniki (lub karteczki)
  • Arkusze z tabelą wymiany lub duża tabela wymiany umieszczona w miejscu dostępnym dla wszystkich
  • Duży arkusz papieru lub miejsce na tablicy oraz markery do sporządzenia wykresu słupkowego liczby muszelek
  • Po jednym niedrogim przedmiocie z listy życzeń lub jego atrapie na ucznia, do końcowej wymiany lub aukcji
  • Minutnik lub stoper w telefonie
  • Tablica suchościeralna lub ekran
  • Marker
  • Opcjonalnie: pomoce wizualne (zob. załączniki A i B), mapa skarbów, naklejki jako nagrody
  • Opcjonalnie: projektor, dzwonek lub inny sygnał upływu czasu, muzyka do poszukiwania skarbów, opisane pojemniki na zużyte karty i muszelki

Organizacja

  • Proszę rozłożyć karty do gry i ukryć muszelki w sali przed przybyciem uczniów.
  • Proszę przygotować skrzynię skarbów, kartę podarunkową i minutnik do wykorzystania w późniejszych rundach.

Przebieg

Harmonogram w skrócie
EtapWariant podstawowyWariant rozszerzony
Wprowadzenie do scenariusza8 min8 min
Dzień 1 — Barter9 min9 min
Dzień 2 — Ponownie barter9 min9 min
Dzień 3 — Poszukiwanie muszelek9 min9 min
Dzień 4 — Rynek muszelek9 min9 min
Dzień 5 — Skrzynia skarbów i lista życzeń7 min7 min
Dzień 6 — Ostatnia wymiana lub aukcja5 min15 min
Podsumowanie i zakończenie4 min4 min
Łącznie60 min70 min

Proszę wybrać jeden wariant dnia 6. Opcjonalne ćwiczenie z dnia 7 oraz pytania rozszerzające nie są uwzględnione w żadnym z łącznych czasów.

Krok 1: Wprowadzenie do sytuacji

3 minuty

  • Proszę krótko omówić wymianę, pieniądz i cenę, a także przypomnieć klasowy sygnał zakończenia aktywności i limit czasu.

5 minut

  1. Proszę opowiedzieć krótką historię o rozbiciu statku: załoga dociera na wyspę i musi znaleźć rzeczy potrzebne do przetrwania. Można wykorzystać Załącznik A, jeśli będzie pomocny.
  2. Proszę poprosić uczniów o wymienienie czterech przydatnych przedmiotów — maczety, wędki, namiotu i zapałek — oraz wyjaśnić, że reprezentują je karty do gry.
  3. Proszę sprawdzić, czy wszyscy rozumieją cel.
Dzień 1 — Barter

9 minut

Przygotowanie
  1. Proszę dać każdemu uczniowi kilka kart jednego koloru: karo = maczety, kier = wędki, trefl = namioty, pik = zapałki.
  2. Gdy każdy uczeń wyjaśni jedno zastosowanie przedmiotu, proszę przenieść jedną kartę na stos kart zużytych. Proszę zapytać, co mogą zrobić z nadmiarem przedmiotów, i naprowadzić ich na wymianę na to, czego potrzebują (Załącznik B).
Demonstracja
  • Proszę pokazać prostą wymianę: jeden uczeń składa ofertę, drugi odpowiada i dochodzą do porozumienia. W razie potrzeby proszę podać wzory zdań: „Mam ____. Potrzebuję ____.”
Wymiana
  • Proszę wyjaśnić tabelę wymiany, a następnie dać uczniom pięć minut na wymianę. Proszę zakończyć aktywność ustalonym sygnałem klasowym.
Sprawdzenie postępów i omówienie
  • Kciuk w górę, w bok lub w dół: potrzeby zaspokojone, prawie zaspokojone lub jeszcze niezaspokojone. Proszę omówić, kto miał za dużo, a kto za mało, oraz wprowadzić pojęcia rzadkości oraz podaży i popytu.
Refleksja
  • Proszę poprosić uczniów o dokończenie zdania: „Jedną z rzeczy, które pomogły mi w wymianie, było ______.”
Dzień 2 — Ponowny barter

9 minut

Przygotowanie
  1. Proszę krótko przypomnieć kolory kart i odpowiadające im przedmioty. Proszę przenieść po jednej karcie każdego ucznia na stos kart zużytych, a następnie zaprosić do kolejnej rundy wymiany w celu zaspokojenia potrzeb.
Demonstracja
  • W razie potrzeby proszę powtórzyć krótką demonstrację wymiany i schematy zdań.
Wymiana
  • Proszę wykorzystać tabelę wymiany do kolejnej pięciominutowej rundy wymiany; na zakończenie proszę użyć ustalonego w klasie sygnału.
Sprawdzenie i omówienie
  • Proszę ponownie poprosić uczniów o ocenę za pomocą gestu kciuka i omówić, co sprawiło, że ta runda była trudna.
Minilekcja
  • Proszę zwrócić uwagę na problem: wymiana jest trudna, gdy dwie osoby nie chcą przedmiotów, które oferuje druga strona. Proszę wyjaśnić, że pieniądz może w tym pomóc.
Dzień 3 — Ograniczona dostępność i wysiłek: poszukiwanie muszelek

9 minut

Przygotowanie
  • W razie potrzeby proszę ukryć muszelki. Proszę wyjaśnić, że mogą służyć jako pieniądz, i ustalić zasady bezpieczeństwa (bez popychania i zabierania muszelek innym).
Poszukiwanie skarbu
  • Proszę przeprowadzić pięciominutowe poszukiwanie muszelek (2–3 muszelki na ucznia, ukryte w miejscach o różnym stopniu trudności).
Liczenie i zapisywanie
  • Uczniowie liczą muszelki w parach; proszę sporządzić prosty wykres słupkowy „dużo/mało” i omówić ograniczoną dostępność i wysiłek.
Minilekcja
  • Proszę zdefiniować pieniądz towarowy—rzecz, której ludzie używają jako pieniądza—i zapytać, czy muszelki mogłyby pełnić tę funkcję na wyspie.
Refleksja
  • „Jeśli muszelki staną się pieniądzem, jaka może być cena przedmiotów? Dlaczego?”
Dzień 4 — Pieniądz towarowy i ceny: targ z muszelkami

9 minut

Przygotowanie
  1. Proszę przejrzeć zapasy, przenieść po jednej użytej karcie każdego ucznia i wyjaśnić, że od tej pory można używać muszelek przy wymianie.
Demonstracja
  • Proszę zademonstrować wymianę z użyciem muszelek. Uczniowie ustalają ceny.
Wymiana
  • Proszę korzystać z tabeli wymiany przez pięć minut; na zakończenie proszę użyć ustalonego w klasie sygnału.
Sprawdzenie i omówienie
  • Proszę poprosić uczniów o ocenę za pomocą gestu kciuka. Proszę zapytać, co pieniądz ułatwił lub utrudnił, jakie ceny się ustaliły i czy wynik wydawał się sprawiedliwy.
Dzień 5 — Skrzynia skarbów i lista życzeń

7 minut

Przygotowanie
  • Proszę ukryć skrzynię skarbów podczas dnia 4.
Wprowadzenie fabularne
  • Proszę ogłosić, że załoga znalazła skarb, w tym zabawkową kartę podarunkową.
Poszukiwanie skarbu
  • Uczniowie znajdują skrzynię; proszę wyjaśnić, że jej zawartość pozwoli sfinansować po jednym luksusowym życzeniu każdego z nich.
Lista życzeń
  • Proszę zapisać po jednym luksusowym życzeniu obok imienia każdego ucznia i powiedzieć klasie, że przedmioty dotrą jutro.
Dzień 6 — Lista życzeń

Proszę wybrać jeden wariant rundy finałowej. Wariant 1 to 60-minutowa ścieżka podstawowa; wariant 2 to 70-minutowa ścieżka zaawansowana.

WARIANT 1 – Losowy przydział i wymiana (PROSTY)

5 minut

Proszę losowo rozdać przedmioty z listy życzeń (na przykład przyjmując, że rozsypały się podczas zrzutu z powietrza). Uczniowie wymieniają przedmioty i pozostałe muszle, aby zdobyć to, czego chcą.

Przygotowanie do wymiany
  • Proszę przypomnieć uczniom, że to oni ustalają ceny i wymieniają to, co mają, na to, czego chcą.
Wymiana
  • Proszę przeznaczyć pięć minut na wymianę. Uczniowie mogą używać także muszli i kart do gry; aby zakończyć wymianę, proszę użyć ustalonego w klasie sygnału.
OPCJA 2 – Licytacja (WARIANT ZAAWANSOWANY)

15 minut

  • Znalazca jest właścicielem przedmiotów; proszę sprzedać je w drodze licytacji za muszle.
Przygotowanie do licytacji (3 min)
  • Proszę wyjaśnić zasady aukcji angielskiej: ceny rosną, a wygrywa osoba, która jako ostatnia złoży ofertę. Proszę przećwiczyć sygnały i przypomnieć uczniom, aby nie oferowali więcej muszli, niż mają.
Licytacje (9 min)
  • Proszę licytować przedmioty pojedynczo.
Omówienie licytacji (3 min)
  • Proszę zapytać, jak planowanie budżetu, popyt i zasady wpłynęły na wynik.
Opcjonalne rozszerzenie: Dzień 7 — Wolność
  • Proszę zastosować metodę „Pomyśl – Porozmawiaj w parze – Podziel się z klasą”, aby zaplanować ucieczkę z wykorzystaniem dostępnych przedmiotów.

4 minuty

  • Które przedmioty były drogie? Dlaczego? W którym przypadku podaż wydawała się zbyt mała? Jakie strategie się sprawdziły?
  • „Pieniądz ułatwił wymianę, ponieważ ______”.
  • Barter był trudny → muszle pomogły (pieniądz towarowy) → pieniądz rozwiązuje problem zbieżności potrzeb.
  • Przejście do tematu Bitcoin – proszę omówić, w jaki sposób Bitcoin jako pieniądz pomaga ludziom wymieniać towary i usługi, a następnie omówić jedną różnicę między Bitcoinem a muszlami.
  • Proszę zebrać materiały i sprawdzić, czy wszystkie karty do gry zostały zwrócone, aby można je było równo rozdać podczas kolejnego ćwiczenia.

Kluczowe zagadnienia

  • Barter może być trudny, gdy ludzie nie chcą tego, co ma druga osoba.
  • Pieniądz towarowy może ułatwić wymianę.
  • Ceny, budżety, podaż i popyt wpływają na decyzje dotyczące wymiany.

Pytania do dyskusji

  • Krótka wypowiedź pisemna lub rysunek: „Jedna rzecz, którą już wiem o wymianie lub pieniądzu”.
  • Spacer po galerii metek z cenami i wyników licytacji; proszę porozmawiać o uczciwości i rynkach.
  • Opcjonalne wyzwanie (dla starszych dzieci): Proszę zaprojektować nowy pieniądz na wyspie (zasady, limit podaży, sposoby zapobiegania oszustwom).

Uwagi

Organizacja pracy w klasie
  • Proszę wyznaczyć granice „Targowiska” i stosować hasło z odzewem (np. „Bit, blok… BUM!”).
  • Zasady wymiany do wywieszenia: 1) Proszę być życzliwym, 2) Proszę składać oferty i kontroferty, 3) Proszę nie wyrywać przedmiotów, 4) Proszę przypieczętować transakcję uściskiem dłoni lub przybiciem piątki, 5) Proszę wracać na miejsca po usłyszeniu hasła.
  • W razie potrzeby proszę przydzielić role (pomocnicy bankiera/pirata, osoby pilnujące porządku na targowisku), aby ukierunkować energię uczniów i wesprzeć młodszych uczestników.
Rozszerzenia i zadania na wypełnienie czasu
  • Proszę narysować swój sklep na wyspie i wycenić trzy przedmioty w muszlach.
  • Liczenie w pamięci: Jeśli mają Państwo 12 muszli i wygrają licytację za 9 muszli, ile muszli pozostanie?
  • Proszę sporządzić diagram Venna, aby pokazać, co dzieci cenią w domu i na wyspie — czy są przedmioty należące do obu grup?
  • Lista 10 najbardziej pożądanych rzeczy — proszę poprosić uczniów o spisanie 10 najważniejszych przedmiotów, które spakowaliby, gdyby wybierali się na bezludną wyspę.
Dostosowanie do potrzeb uczniów
  • Młodsi uczniowie handlują dobrami z mniejszej liczby kategorii (tylko żywność/woda); starsi uczniowie mierzą się z bardziej złożonymi potrzebami i dynamicznymi cenami.
  • Wsparcie dla uczniów uczących się języka angielskiego i dostępność: Proszę zapewnić karty obrazkowe i wzory zdań do składania ofert oraz przydzielić uczniom kolegów lub koleżanki do pomocy.
  • Bezpieczeństwo: Poruszanie się wyłącznie chodem; wyraźnie wyznaczone granice; rundy z limitem czasu.
Proponowane zadanie

Proszę wyjaśnić rodzicowi lub opiekunowi, na czym polega barter. Proszę opowiedzieć, jak używanie muszli ułatwiło handel podczas ćwiczenia.

Załącznik A: Materiały wizualne do opowieści

Załącznik B: Tabela wymiany

1.5Warto

Rodzaj aktywnościSortowanie / klasyfikacjaDyskusja
Czas trwania45 min
Forma uczestnictwaCała klasaIndywidualnie
Opis

Uczniowie poznają znaczenie ceny, wycinając ilustracje przedmiotów codziennego użytku i umieszczając je na wspólnej osi cen — od tanich do drogich. Dzięki porównywaniu, dyskusji i wskazówkom nauczyciela uczniowie zyskują konkretne zrozumienie, że cena to kwota pieniędzy, którą coś kosztuje, oraz że ceny różnych przedmiotów mogą się znacznie różnić.

Cele

Efekty uczenia się

Po zakończeniu tego ćwiczenia uczniowie będą potrafili:

  • Zrozumieć, że cena oznacza, ile pieniędzy coś kosztuje
  • Rozpoznawać różnicę między tanimi a drogimi przedmiotami
  • Porównywać ceny różnych rodzajów towarów
  • Uczestniczyć w dyskusji grupowej i uzasadniać swoje zdanie

Cel słowami ucznia

  •  „Dowiedzieć się, ile kosztują różne rzeczy, i odróżniać tanie od drogich.”
Materiały
  • Stare katalogi, czasopisma lub wydrukowane karty produktów
  • Klej w sztyfcie lub taśma klejąca
  • Flamastry
  • Nożyczki bezpieczne dla dzieci
  • Tablica, miejsce na ścianie lub duży arkusz papieru do stworzenia osi cen
  • Taśma malarska lub sznurek do stworzenia osi Niska cena–Wysoka cena
  • Opcjonalnie: Karteczki samoprzylepne lub naklejki do głosowania
  • Opcjonalnie: Projektor, pomoce wizualne (zob. Załącznik A)

Organizacja

  • Proszę sprawdzić, czy przedmioty w katalogach są odpowiednie do wieku uczniów, zasłonić wydrukowane ceny i w razie potrzeby wyciąć wcześniej kilka przykładów.

Przebieg

Krok 1: Wprowadzenie do lekcji

5 minut

  1. Proszę zapytać, co oznacza cena, a następnie zapisać: Cena = ile pieniędzy coś kosztuje.
  2. Proszę porównać dwa znane uczniom przedmioty, na przykład jabłko i rower.
Krok 2: Ćwiczenie

25 minut

Przygotowanie
  1. Proszę narysować na ścianie lub tablicy oś Niska cena–Wysoka cena (Załącznik B).
Pokaz
  1. Proszę umieścić jeden przedmiot na osi, wyjaśnić dlaczego właśnie tam i zaprosić uczniów do wyrażenia zgody lub sprzeciwu.
Realizacja
  1. Uczniowie umieszczają przedmioty na osi. Proszę pytać, czy każdy z nich kosztuje więcej, czy mniej niż poprzedni; proszę pozwolić uczniom przesuwać przedmioty, gdy zmienią zdanie.
Refleksja
  • Proszę wspólnie przyjrzeć się osi, a następnie ujawnić lub oszacować kilka rzeczywistych cen.
  • Proszę podkreślić, że rozmiar nie decyduje o cenie.
Krok 3: Zakończenie
  1. Proszę uporządkować materiały; w razie potrzeby zachować lub wyeksponować oś.

Kluczowe zagadnienia

  • Porównywanie cen pozwala odróżniać tanie towary od drogich.

Pytania do dyskusji

2 minuty

Proszę podsumować:

  • Cena pomaga nam porównywać przedmioty
  • Różne rzeczy mają różne ceny
  • Możemy się nie zgadzać, ale pieniądze pomagają nam podejmować decyzje

Uwagi

Organizacja pracy w klasie
  • Proszę zapraszać uczniów pojedynczo
  • Proszę zachęcać do wyrażania odmiennego zdania z szacunkiem
Ćwiczenia rozszerzające i wypełniające wolny czas
  • Proszę dodać kategorie cenowe (Poniżej $10, $10–$50, Powyżej $100, Powyżej $1 000)
  • Proszę ponownie ułożyć szereg, wykorzystując żywność, przeżycia lub usługi
  • Proszę porównać odgadnięte ceny z rzeczywistymi
  • Gra „Drożej czy taniej”
  • Proszę wprowadzić pojęcie rzadkości, pytając, dlaczego niektóre przedmioty kosztują tak dużo
Dostosowanie do potrzeb uczniów
  • Młodsi uczniowie: wcześniej wycięte elementy
  • Uczniowie uczący się języka angielskiego / dostępność: proszę umożliwić wskazywanie zamiast mówienia
  • Bezpieczeństwo: proszę nadzorować używanie nożyczek
Proponowane zadanie

Proszę wybrać w domu dwa znane przedmioty i powiedzieć, który z nich Państwa zdaniem kosztuje więcej. Proszę zapytać rodzica lub opiekuna, czy cena i wartość zawsze oznaczają to samo.

↑ Powrót do spisu treści