Moduł 8 z 17

Moduł 2: Jak działa Bitcoin

8.1Cel modułu

Moduł 2 wyjaśnia, dlaczego powstał Bitcoin i jak współdziałają jego elementy, na poziomie przystępnym dla początkujących. Proszę unikać przedstawiania jedynie listy imponujących cech. Osoby uczące się powinny powiązać problem zdecentralizowanego pieniądza cyfrowego z publicznymi regułami Bitcoina, podpisami, wspólną historią, dowodem pracy i niezależną weryfikacją.

Pytanie przewodnie:

Dlaczego powstał Bitcoin i jak odpowiada na problem, który miał rozwiązać?

Deklaracja osoby uczącej się:

Potrafię wyjaśnić cel Bitcoina, jego kluczowe właściwości, ograniczenia i nowe obowiązki.

Jeśli po raz pierwszy prowadzą Państwo moduł 2: Proszę stale podkreślać główny wątek: płatność cyfrową można skopiować, Bitcoin proponuje wspólny system reguł, a niezależni uczestnicy weryfikują ich przestrzeganie. Proszę skorzystać z kart ról przed wprowadzeniem szczegółów technicznych. Jeśli grupa się pogubi, proszę wrócić do problemu podwójnego wydawania i do ról górnika/węzła oraz różnicy między nimi.

8.2Oceniane kompetencje i kryteria ich oceny

Dla każdej ocenianej kompetencji należy odnotować jeden wynik. Identyfikatory z oznaczeniem dziesiętnym C oznaczają kryteria kompetencji i elementy, na które należy zwracać uwagę w rubryce oceniania, a nie osobne pozycje do zaliczenia lub niezaliczenia.

Oceniana kompetencjaOsoba ucząca się musi umiećKryteria kompetencji do uwzględnieniaPrzydatne dowody dla osoby prowadzącej zajęcia
C2Wyjaśnić podstawy i zasady działania Bitcoina na poziomie początkującym.C2.1 Kopiowanie cyfrowe, podwójne wydawanie i wspólna weryfikacja. C2.2 Role, dowód pracy, podaż, halving i satoshi. C2.3 Kluczowe właściwości pieniądza, „nie ufaj, weryfikuj” oraz to, jak dana właściwość Bitcoina może sprzyjać jego wykorzystaniu jako pieniądza lub je ograniczać.Spójne wyjaśnienie, objaśnienie ról uczestników oraz przykład tego, jak dana właściwość Bitcoina może sprzyjać jego wykorzystaniu jako pieniądza lub je ograniczać.
C3Porównać Bitcoina z jednym innym aktywem cyfrowym według podanych kryteriów.Jedno porównanie z uwzględnieniem kontroli, emisji, weryfikacji, przechowywania lub ryzyka kontrahenta; wskazanie kompromisu oraz odróżnienie nauki od spekulacji lub promocji.Indywidualne porównanie skoncentrowane wyłącznie na Bitcoinie, bez promowania tokenów.

Należy wykorzystywać dyskusje kierowane do rozwijania i obserwowania kompetencji ocenianej kształtująco F1 przez cały kurs. Nie należy wnioskować o niej na podstawie obecności ani pewności siebie; należy zwracać uwagę na jasne wyjaśnienia, trafne dowody, słuchanie z szacunkiem i podstawowe rozumowanie. F1 nie jest warunkiem uzyskania certyfikatu.

8.3Przygotowanie przed zajęciami

  • Proszę ponownie wykorzystać porównanie właściwości pieniądza z Modułu 1.
  • Proszę przygotować scenariusz podwójnego wydania środków opisany prostym językiem.
  • Proszę przygotować karty ról dla użytkownika, węzła, górnika, programisty oraz opcjonalnie dostawcy usług.
  • Proszę przygotować kartę zasad dla węzła, uwzględniającą prawidłowy podpis, brak podwójnego wydania środków, prawidłowy dowód pracy oraz dozwoloną emisję.
  • Proszę przygotować ilustrację przedstawiającą halving lub emisję, bez cenowego wykresu.
  • Proszę przygotować przykłady przeliczania sat, które nie wymagają znajomości aktualnych rynkowych cen.
  • Jeśli planują Państwo pokazać publicznie dostępne dane, proszę wybrać historyczną transakcję lub opatrzony datą zrzut ekranu z eksploratora bloków.
  • Proszę zapoznać się z poniższymi tabelami często zadawanych pytań i błędnych przekonań.
  • Proszę przygotować krótkie porównanie z omówieniem: Bitcoina, ogólnego modelu stablecoina oraz innego cyfrowego aktywa kontrolowanego przez emitenta. Podczas zajęć proszę nie przeglądać ani nie promować konkretnych tokenów.
  • Proszę zdecydować, które pytania techniczne powinny trafić na listę zagadnień zaawansowanych.

8.4Proponowany przebieg dwugodzinnych zajęć

CzasEtap naukiSugerowana metoda
0–10 minPrzypomnienie modułu 1Proszę wskazać jeden problem związany z pieniądzem i kompromis, który z niego wynika
10–27 minDlaczego stworzenie zdecentralizowanego pieniądza cyfrowego było trudneScenariusz kopiowania cyfrowego i podwójnego wydawania
27–42 minPołączone rozwiązania BitcoinaMapa procesu: autoryzacja, rozgłaszanie, wydobywanie, weryfikacja, udostępnianie historii
42–62 minRole i decentralizacjaZadanie dotyczące ról użytkownika/węzła/górnika/programisty
62–77 minDowód pracyDemonstracja: kosztowne wytwarzanie, szybka weryfikacja
77–92 minPodaż, halving i satoshiModel emisji i sprawdzenie skłonności do preferowania całych jednostek
92–110 minPorównanie cech zdrowego pieniądzaProszę ponownie wykorzystać właściwości z modułu 1; dodać korzyści i kompromisy
110–117 minZakres i odpowiedzialnośćBitcoin a stablecoiny/inne aktywa; nauka a spekulacja
117–120 minPowtórzenie i przejście do dalszej naukiProblem pieniądza fiducjarnego → odpowiedź Bitcoina → nowa odpowiedzialność

8.5Dlaczego powstał Bitcoin

Proszę zacząć od celu: bezpośrednie płatności online bez centralnej instytucji finansowej pełniącej rolę pośrednika. Następnie proszę zapytać, co utrudnia osiągnięcie tego celu.

Centralny system płatności cyfrowych może prowadzić jeden uznawany za wiążący rejestr i odrzucać próby ponownego wydania tych samych środków. W systemie zdecentralizowanym niezależni uczestnicy muszą uzgodnić prawidłową historię transakcji bez konieczności ufania jednemu właścicielowi bazy danych.

Firma płatnicza

Nadawca składa zlecenie firmie
Firma prowadzi rejestr i zatwierdza przelew
Odbiorca otrzymuje płatność, jeśli firma na to pozwoli

Zależy od

Jednej zaufanej organizacji prowadzącej rejestr

Bitcoin

Nadawca podpisuje transakcję
Węzły ją weryfikują, a górnicy dodają ją do wspólnego rejestru
Odbiorca widzi ją w tym samym rejestrze

Zależy od

Niezależnych węzłów przestrzegających tych samych zasad

Proszę zapytać:

Jeśli mogę idealnie skopiować plik cyfrowy, co powstrzymuje mnie przed wysłaniem tej samej jednostki cyfrowej dwóm osobom?

Proszę wyjaśnić, że problem nie polega na kopiowaniu obrazka monety. Chodzi o ustalenie, który transfer jednostki cyfrowej o ograniczonej dostępności jest prawidłowy.

8.6Kontekst wcześniejszych form pieniądza cyfrowego

Proszę zwięźle omówić DigiCash, Hashcash, Bit Gold, B-money, dowód pracy wielokrotnego użytku oraz systemy peer-to-peer. Ich rolą jest pokazanie, że Bitcoin powstał na bazie wcześniejszych prac nad prywatnością, cyfrową gotówką, kosztownymi obliczeniami, sieciami rozproszonymi i rzadkością.

Proszę nie sugerować, że każdy poprzednik wniósł kod bezpośrednio do Bitcoina. Proszę nie zamieniać modułu 2 w quiz z chronologii rozwoju technologii.

Proszę zapytać:

  • Które wcześniejsze podejście nadal zależało od centralnej firmy lub podmiotu prowadzącego rejestr?
  • Która koncepcja sprawiła, że działania cyfrowe wiązały się z kosztami?
  • Dlaczego połączenie tych koncepcji było ważniejsze niż wymienienie każdego z poprzedników?

Materiały

8.7Proszę wyjaśnić łączną odpowiedź

Proszę posłużyć się pięcioczęściowym schematem:

  1. Portfel wykorzystuje klucz prywatny do autoryzacji transakcji za pomocą podpisu cyfrowego.
  2. Transakcja jest rozgłaszana za pośrednictwem sieci peer-to-peer.
  3. Górnicy zbierają transakcje i wykorzystują dowód pracy do proponowania bloków.
  4. Węzły niezależnie weryfikują transakcje, bloki, dowód pracy oraz zasady emisji.
  5. Uczestnicy uzgadniają prawidłową historię z największą ilością skumulowanej pracy.
Sieć peer-to-peer

Transakcje są ogłaszane bezpośrednio uczestnikom

Podpisy cyfrowe

Tylko posiadacz klucza prywatnego może autoryzować wydanie środków

Bloki i wydobywanie

Górnicy wykorzystują dowód pracy, aby dodać kolejny blok

Sieć odrzuca ponowne wydanie tych samych środków bez udziału centralnego organu

Niezależna weryfikacja

Węzły sprawdzają zgodność transakcji i bloków z regułami

Wspólna historia

Wszyscy uznają prawidłowy łańcuch o największej skumulowanej pracy

Żaden pojedynczy element nie zapewnia Bitcoinowi wiarygodnej rzadkości samodzielnie. Proszę unikać stwierdzenia „łańcuch bloków rozwiązuje wszystko”.

8.8Podpisy cyfrowe

Na poziomie początkującym należy uczyć, że:

Nie należy demonstrować ani wykonywać obliczeń z zakresu kryptografii. Praktyczne konsekwencje należy omówić w module 3.

8.9Decentralizacja i transfer peer-to-peer

Proszę zdefiniować decentralizację w wąskim znaczeniu: kontrola i egzekwowanie zasad są rozproszone między niezależnych uczestników; żadne centralne biuro Bitcoina nie może jednostronnie tworzyć kont, zmieniać prawidłowych sald ani zmieniać zasad monetarnych dla wszystkich.

Proszę doprecyzować to stwierdzenie:

  • wiedza, majątek, infrastruktura, górniczy sprzęt, łączność i wpływy są nierównomiernie rozłożone
  • użytkownicy nadal mogą wybierać scentralizowane usługi
  • duże serwisy uzależniają od siebie swoich klientów; a ponadto
  • koordynacja może być wolniejsza, a odpowiedzialność większa.

Peer-to-peer nie oznacza, że tylko dwa komputery komunikują się bezpośrednio ani że nie korzysta się z żadnej infrastruktury. Oznacza to, że do autoryzacji prawidłowego transferu nie jest wymagany centralny operator kont w sieci Bitcoin.

Użytkownicy

Mogą dokonywać transakcji bez konta. Nie mogą zmieniać zasad dla wszystkich.

Węzły

Mogą sprawdzać każdą transakcję i każdy blok. Nie mogą narzucać zasad innym.

Górnicy

Mogą proponować bloki. Nie mogą sprawić, by nieprawidłowy blok został zaakceptowany.

Wspólne zasady i publiczny rejestr

Programiści

Mogą tworzyć oprogramowanie o otwartym kodzie źródłowym. Przyjęcie zmian jest dobrowolne.

Usługi

Mogą stawać się punktami zależności. Nie mogą zmieniać zapisów w rejestrze.

Osoba prowadząca zajęcia używa wskaźnika, aby objaśnić sieć na tablicy prezentacyjnej osobom początkującym i osobom z wiedzą techniczną.

8.10Użytkownicy, węzły, górnicy, programiści i usługi

Proszę stosować dokładnie te rozgraniczenia ról dla początkujących:

RolaGłówna funkcja w ujęciu dla początkującychNie oznacza to, że
UżytkownikDecyduje się odbierać, przechowywać, wysyłać, weryfikować i akceptować bitcoiny, bezpośrednio lub za pośrednictwem usługAutomatycznie obsługuje każdą część sieci
WęzełNiezależnie sprawdza transakcje i bloki pod kątem zgodności ze swoimi zasadami i przekazuje dalej poprawne daneTworzy nowe bloki lub narzuca wszystkim zasady
GórnikBuduje bloki kandydujące i wykonuje dowód pracy, aby zaproponować ich kolejnośćMoże sprawić, że nieprawidłowa emisja lub nieprawidłowe transakcje zostaną uznane za poprawne przez uczciwe węzły
ProgramistaPrzegląda, pisze i proponuje oprogramowanieMoże zmusić uczestników do przyjęcia zmiany zasad
Usługa związana z BitcoinemUdostępnia portfel, giełdę, eksplorator, interfejs płatności lub inny interfejsJest samym protokołem Bitcoin
Użytkownik

Użytkownik odbiera, przechowuje i wysyła bitcoin.

Węzeł

Węzeł samodzielnie sprawdza zgodność z regułami i przekazuje dalej prawidłowe dane.

Górnik

Górnik tworzy bloki kandydujące i wykonuje dowód pracy.

Programista

Programista przegląda, pisze i proponuje oprogramowanie.

Ćwiczenie: nieprawidłowy blok

Proszę przekazać jednemu uczestnikowi odgrywającemu rolę górnika pewien blok kandydujący tworzący większe subsydium, niż dopuszcza karta zasad węzła. Uczestnicy odgrywający role węzłów sprawdzają go i odrzucają.

Omówienie:

  • Ten górnik wykonał rzeczywistą pracę, ale mimo to nie uzyskał prawa do łamania zasad.
  • Węzły niezależnie stosują zasady, ale rzeczywista sieć opiera się na oprogramowaniu i komunikacji, a nie na głosowaniu w klasie.
  • Programista może napisać inne zasady, ale ich przyjęcie jest dobrowolne, a niezgodne ze sobą zasady mogą doprowadzić do powstania odrębnej sieci.

Proszę zapytać:

Dlaczego węzeł weryfikuje transakcje? Proszę wymienić przynajmniej jedną zasadę, której przestrzeganie sprawdza.

8.11Dowód pracy

Proszę wyjaśniać zależności, a nie matematykę:

  • górnicy podejmują wiele prób znalezienia wyniku poniżej ustalonego przez sieć progu docelowego
  • znalezienie wyniku wymaga rzeczywistych obliczeń i energii
  • węzły szybko sprawdzają wynik
  • dowód pracy pomaga ustalić kolejność transakcji i sprawia, że zmiana historii jest kosztowna; a ponadto
  • trudność mierzy nakład pracy potrzebny do spełnienia warunku progu docelowego dowodu pracy w Bitcoinie; próg ten jest dostosowywany tak, aby bloki pojawiały się średnio co około dziesięć minut, a nie dokładnie co dziesięć minut.
1Górnik znajduje blok

Urządzenie wydobywcze wielokrotnie oblicza skrót, aż jeden z wyników spełni warunek docelowy

2Górnik rozsyła blok

Blok trafia do sieci

3Węzły sprawdzają blok

Każdy węzeł samodzielnie sprawdza dowód i zgodność z regułami

4Blok dołącza do łańcucha bloków

Zaakceptowany blok zostaje dodany do łańcucha

Proszę unikać stwierdzeń, że górnicy rozwiązują użyteczne równania niezwiązane z Bitcoinem. Proszę unikać twierdzeń, że koszt energii jest z definicji uzasadniony lub że jej zużycie jest z definicji marnotrawstwem.

Proszę stosować schemat: twierdzenie, dowody i kompromis:

  • Jaka energia jest wykorzystywana?
  • Skąd ona pochodzi?
  • Jaką funkcję pełni w zapewnianiu bezpieczeństwa?
  • Z jakim alternatywnym systemem dokonuje się porównania?
  • Które fakty dotyczą obecnej sytuacji i wymagają dowodów opatrzonych datą?

Szczegółowe statystyki energetyczne oraz górnicza ekonomika nie należą do wymaganych treści programu Bitcoin Diploma. Proszę je wykorzystywać tylko wtedy, gdy osoba prowadząca zajęcia zweryfikowała aktualne źródła, a dyskusja służy rozwijaniu danej kompetencji.

Materiały

8.12Ograniczona podaż i halving

Proszę wyjaśnić:

  • nowe bitcoiny trafiają do obiegu poprzez dozwolone subsydium blokowe
  • subsydium zmniejsza się o połowę co 210 000 bloków
  • maksymalna podaż zbliża się do 21 milionów bitcoinów
  • węzły odrzucają bloki, które tworzą więcej bitcoinów, niż pozwalają na to reguły; oraz
  • opłaty transakcyjne również stanowią wynagrodzenie dla górników.
Łączna ilość wyemitowanych bitcoinówLimit 21 milionów
Nowe bitcoiny na blok

Halving co 210 000 bloków (mniej więcej co cztery lata)

Opłaty transakcyjne są wypłacane dodatkowo i nie stanowią nowych bitcoinów.

Limit jest publiczną regułą sieci, a nie prawem fizyki. Każdy może napisać inne oprogramowanie, ale nie może zmusić obecnych uczestników do jego przyjęcia. Przyjęcie niezgodnego oprogramowania może doprowadzić do powstania innej sieci, zamiast po cichu zmienić Bitcoin dla wszystkich.

Nie należy wiązać halvingu ani ograniczonej podaży z obietnicą, że cena wzrośnie. Podaż to tylko jeden z czynników kształtujących cenę; znaczenie mają też popyt i warunki rynkowe.

Ćwiczenie: rundy emisji

Proszę użyć stałego zestawu żetonów i w każdej rundzie wprowadzać do obiegu coraz mniejszą ich liczbę. Proszę poprosić osoby uczące się, które pełnią rolę węzłów, o sprawdzenie, czy wyemitowana liczba żetonów jest zgodna z kartą reguł.

W podsumowaniu proszę omówić, czego model nie oddaje: dokładna podaż jest egzekwowana przez oprogramowanie, halvingi następują na określonych wysokościach łańcucha bloków, górnicy rywalizują ze sobą, istnieją opłaty, a żetony nie odtwarzają sieci Bitcoin.

8.13Saty i efekt jednostki

Każdy uczeń powinien wiedzieć:

1 bitcoin = 100 000 000 satów

Proszę zastosować kilka przeliczeń:

  • 0,1 bitcoina = 10 000 000 satów
  • 0,01 bitcoina = 1 000 000 satów
  • 0,001 bitcoina = 100 000 satów; oraz
  • 1 sat = 0,00000001 bitcoina.

Bitcoin (BTC)

1
0,1
0,01
0,001
0,00000001

Satoshi (sats)

⁠100 000 000
⁠ 10 000 000
⁠  1 000 000
⁠    100 000
⁠          1

Proszę zapytać, dlaczego podział jednego bitcoina na mniejsze jednostki nie tworzy większej ilości bitcoinów. Proszę porównać to z dzieleniem odmierzonej ilości na mniejsze jednostki, nie sugerując przy tym, że ta analogia fizyczna wyjaśnia działanie protokołu.

Efekt jednostki to błędne przekonanie, że cała jednostka, która wydaje się tańsza, automatycznie oferuje lepszą wartość. Proszę nie wykorzystywać aktualnych cen tokenów jako sposobu nauczania.

Materiały

8.14Bitcoin jako zdrowy pieniądz cyfrowy

Proszę wrócić do dokładnie tych cech pieniądza, które omówiono w module 1. Proszę wymagać dowodów i uwzględniania zastrzeżeń.

CechaPomocne pytanie dla osoby prowadzącej zajęciaWażne zastrzeżenie
TrwałośćCo przetrwa awarię jednego urządzenia?Dostęp nadal zależy od prawidłowych kluczy i możliwości jego odzyskania.
PrzenośnośćCo jest potrzebne do przesłania wartości?Urządzenia, łączność, poprawne dane, opłaty i możliwości odbiorcy nadal mają znaczenie.
PodzielnośćJak satoshi umożliwiają operowanie małymi kwotami?Małe jednostki nie gwarantują, że każdy system płatniczy jest opłacalny.
ZamiennośćCzy jednakowe jednostki protokołu można wydawać na tych samych zasadach?Publiczna historia transakcji może wpływać na to, jak usługodawcy traktują określone środki.
RzadkośćKto sprawdza przestrzeganie limitu emisji?Ograniczona podaż nie gwarantuje popytu ani ceny.
WeryfikowalnośćCo węzeł może sprawdzić niezależnie?Wiele osób początkujących nadal polega na interfejsach portfeli lub eksploratorów.
AkceptowalnośćGdzie faktycznie można używać bitcoina?Stopień akceptacji znacznie różni się w zależności od społeczności.

Proszę traktować solidny pieniądz jako wniosek oparty na kryteriach. Osoba ucząca się może uznać, że w jej kontekście Bitcoin spełnia niektóre kryteria w dużym stopniu, a inne w niewielkim.

Proszę rozróżniać:

  • obserwowaną na rynku cenę
  • lokalną użyteczność lub akceptację
  • przypisywaną przez daną osobę subiektywną wartość; oraz
  • osobistą aprobatę.

Materiały

8.15Bitcoin, stablecoiny i inne kryptoaktywa

Program Dyplom Bitcoin nadal koncentruje się wyłącznie na Bitcoinie. Krótkie porównanie wspiera realizację C3 i pomaga osobom uczącym się zrozumieć, dlaczego podobnie wyglądający token cyfrowy może opierać się na innym modelu zaufania.

Proszę wykorzystać ogólną tabelę z pytaniami pomocniczymi zamiast promować konkretne aktywa:

Pytanie
Bitcoin
Model stablecoina
Model innego tokena
Kto kontroluje podaż?
Publiczne reguły, brak emitenta
Często emitent
Zależy od projektu
Na czym opiera się jego wartość?
Weryfikowalne reguły i historia
Rezerwy lub obietnice
Reguły projektu i sposób zarządzania
Co mogą Państwo sprawdzić?
Reguły i historię za pomocą własnego węzła
Zależy od dowodów potwierdzających rezerwy
Zależy od konstrukcji
Kto jeszcze jest zaangażowany?
Brak emitenta realizującego wykup
Emitent, powiernik lub bank
Projekt lub operator
Portfele i usługi
Mogą wprowadzać ryzyko kontrahenta
Mogą wprowadzać ryzyko kontrahenta
Mogą wprowadzać ryzyko kontrahenta

Nie należy sugerować, że każde inne niż Bitcoin aktywo ma taką samą strukturę. Zadaniem osoby uczącej się jest zadawanie tych samych pytań o emitenta, kontrolę, podaż, weryfikację, przechowywanie i zależność od kontrahenta.

8.16Odpowiedzialne uczenie się a spekulacja

Proszę wyjaśnić granicę:

  • Edukacja stawia pytania o to, jak działa system, co można zweryfikować, jakie istnieją zagrożenia i co osoba ucząca się może bezpiecznie zademonstrować.
  • Odpowiedzialne korzystanie zaczyna się od określenia celu, przechowywania środków, weryfikacji, niewielkich testów i świadomego wyboru.
  • Handel ma na celu osiąganie zysków, gdy ceny się zmieniają, i może wiązać się z dźwignią finansową, szybkimi decyzjami, ryzykiem związanym z platformą oraz stratami.
  • Promowanie tokenów stwarza konflikty interesów i może premiować perswazję zamiast jasnego rozumowania.
  • Spekulacja może skłaniać osoby uczące się do mylenia cenowych wahań z techniczną lub społeczną wartością.

Program Bitcoin Diploma nie obejmuje nauczania ani oceniania w zakresie cenowych prognoz, budowy portfela, handlu, zwrotów z inwestycji ani wyboru tokenów.

8.17Najczęściej zadawane pytania dotyczące właściwości Bitcoina

WłaściwośćPytanie osoby uczącej sięOdpowiedź odpowiednia dla początkujących
Rzadkość„Czy ktoś nie może po prostu stworzyć więcej niż 21 milionów bitcoinów?”Ktoś może napisać inne oprogramowanie, ale uczestnicy nie muszą go uruchamiać. Węzły przestrzegające zasad Bitcoina odrzucają nadmierną emisję. Powszechne przyjęcie niezgodnych zasad mogłoby doprowadzić do powstania odrębnej sieci; żaden założyciel, górnik, programista, firma ani rząd nie może po cichu stworzyć dodatkowych bitcoinów uznawanych przez wszystkich za prawidłowe.
Rzadkość„Czy ograniczona podaż oznacza, że cena musi rosnąć?”Nie. Cena zależy zarówno od popytu, jak i od podaży, a popyt może spadać. Skończona podaż jest właściwością pieniądza, a nie gwarancją zysku.
Podzielność„Jeśli jest ich tylko 21 milionów, czy wystarczy dla wszystkich?”Jeden bitcoin dzieli się na 100 000 000 satoshi. Mniejsze jednostki pozwalają wyrażać niewielkie kwoty bez zwiększania całkowitej podaży.
Podzielność„Czy muszę kupić całego bitcoina?”Nie. Osoba ucząca się może wyjaśniać, czym są satoshi, lub z nich korzystać, nie posiadając całego bitcoina, a posiadanie bitcoinów nie jest wymagane w programie Bitcoin Diploma.
Trwałość„Co się stanie, jeśli mój telefon się zepsuje?”Bitcoin nie jest przechowywany wewnątrz telefonu. Zapis w sieci nadal istnieje, ale dostęp zależy od bezpiecznego przechowywania kluczy i możliwości odzyskania dostępu. Po utracie urządzenia odzyskanie dostępu może być możliwe; utrata lub ujawnienie danych służących do odzyskiwania dostępu może spowodować trwałą utratę środków.
Przenośność„Czy mogę przesłać go w dowolne miejsce bez żadnych warunków?”Prawidłowy transfer nie wymaga zgody centralnego operatora Bitcoina, ale nadal wymaga odpowiedniego portfela, łączności, poprawnych danych płatności, opłat oraz odbiorcy, który może go odebrać. Lokalne przepisy i usługi mogą nakładać dodatkowe ograniczenia.
Zamienność„Czy każde satoshi jest dokładnie takie samo?”Równe kwoty podlegają tym samym zasadom wydawania określonym w protokole, ale publiczna historia transakcji może wpływać na to, jak niektóre serwisy lub osoby traktują określone środki.
Weryfikowalność„Czy muszę ufać stronie internetowej?”Eksplorator to wygodny interfejs udostępniany przez podmiot trzeci. Węzeł umożliwia bardziej wiarygodną, niezależną weryfikację, natomiast osoby początkujące mogą nadal polegać na informacjach z portfela lub serwisu i powinny mieć świadomość tej zależności.
Akceptowalność„Jeśli Bitcoin jest użyteczny, dlaczego nie mogę płacić nim wszędzie?”Możliwości techniczne nie zapewniają powszechnej akceptacji. Na korzystanie z Bitcoina wpływają lokalne zwyczaje, narzędzia, koszty, regulacje, zmienność kursu, edukacja i zapotrzebowanie ze strony sprzedawców.
Decentralizacja„Czy Bitcoin jest całkowicie zdecentralizowany?”Wpływy i infrastruktura nie są rozłożone równomiernie. Węższe stwierdzenie mówi, że żaden pojedynczy uczestnik nie może jednostronnie zmieniać prawidłowych sald ani zasad obowiązujących wszystkich.
Wiarygodna rzadkość„Dlaczego nie skopiować kodu i nie stworzyć innej monety?”Skopiowanie kodu lub zapisanie limitu podaży jest możliwe. Wiarygodne egzekwowanie zasad, niezależna weryfikacja, bezpieczeństwo, historia, przyjęcie sieci przez użytkowników oraz odporność na jednostronne zmiany to odrębne kwestie.

8.18Zbiór błędnych przekonań

Proszę korzystać z tych odpowiedzi podczas przygotowania do zajęć, a nie jako gotowych wypowiedzi. Najpierw proszę ustalić, o co naprawdę pyta osoba ucząca się.

Twierdzenie lub pytanie osoby uczącej sięOdpowiedź odpowiednia dla początkującychPytanie do dyskusjiProszę unikać zbyt daleko idących twierdzeń
„Bitcoin nie ma wartości wewnętrznej”.Wartość zależy od potrzeb, preferencji, właściwości i kontekstu. Bitcoin ma cenę rynkową i określone możliwości pełnienia funkcji pieniądza, ale jego użyteczność i wartość dla poszczególnych osób są różne.Które obserwowalne właściwości lub zastosowania byłyby istotne przy ocenie wartości?Proszę nie twierdzić, że cena dowodzi wartości społecznej ani że wartość musi rosnąć.
„Bitcoin zużywa zbyt dużo energii”.Dowód pracy celowo wymaga zużycia zasobów, aby tworzenie bloków było kosztowne. Rzetelna ocena uwzględnia ilość energii, jej źródło, lokalizację, funkcję związaną z bezpieczeństwem oraz alternatywy.Jakie porównanie i aktualne dane byłyby potrzebne?Proszę nie używać nieaktualnych statystyk ani nie twierdzić, że cała zużywana energia jest czysta, marnowana lub wykorzystywana z pożytkiem.
„Bitcoin jest zbyt wolny”.Bloki warstwy bazowej pojawiają się średnio mniej więcej co dziesięć minut, a pewność rozliczenia rośnie wraz z kolejnymi potwierdzeniami. Lightning może umożliwiać szybsze drobne płatności, ale wiąże się z innymi zależnościami i punktami możliwych awarii.Zbyt wolny do jakiego celu i w porównaniu z jaką pełną ścieżką rozliczenia?Proszę nie obiecywać natychmiastowego ani gwarantowanego rozliczenia.
„Na Bitcoinie nic się nie buduje”.Portfele, narzędzia płatnicze, Lightning, oprogramowanie węzłów, narzędzia do powierniczego przechowywania środków i inne usługi stale się rozwijają.O którą warstwę lub które zastosowanie pyta osoba ucząca się?Proszę nie przedstawiać zmieniających się projektów jako stałych rekomendacji dla wszystkich.
„Rządy zakażą Bitcoina”.Rządy mogą regulować działania osób i firm, usługi, wydobycie, powiązania z bankowością oraz dostęp do internetu. Przepisy różnią się i mogą się zmieniać. Rząd nie dysponuje jednym przełącznikiem, który pozwala zmienić każdą niezależną kopię rejestru Bitcoina.Jakiego działania, jakiej jurysdykcji i jakiego mechanizmu egzekwowania prawa dotyczy to twierdzenie?Proszę nie obiecywać ochrony przed odpowiedzialnością prawną ani nie zachęcać osób uczących się do obchodzenia prawa.
„Istnieją tysiące innych kryptowalut, więc Bitcoin jest przestarzały”.Duża liczba tokenów nie odpowiada na pytania o emitenta, kontrolę, wiarygodność podaży, weryfikację, bezpieczeństwo, historię ani cel.Proszę porównać dwa systemy według tych samych pięciu kryteriów.Proszę nie odrzucać tego twierdzenia bez wyjaśnienia istotnej różnicy.
„Bitcoin jest kontrolowany przez górników”.Górnicy proponują bloki. Węzły odrzucają bloki naruszające egzekwowane przez nie reguły; użytkownicy i usługodawcy dokonują wyborów ekonomicznych; programiści proponują oprogramowanie.Co się dzieje, gdy górnik tworzy nieprawidłowy blok?Proszę nie sugerować, że każda rola zapewnia taki sam wpływ.
„Nie jest powszechnie używany, więc nie może być pieniądzem”.Akceptowalność jest jedną z właściwości pieniądza i różni się w zależności od miejsca. Bitcoin może pełnić funkcje pieniądza, nie pełniąc ich wszędzie równie dobrze.Gdzie jest akceptowany, do jakich celów i z jakimi kompromisami się to wiąże?Proszę nie twierdzić, że upowszechnienie jest nieuniknione.
„CBDC zastąpią Bitcoina”.CBDC i Bitcoin różnią się emitentami, zasadami podaży, uprawnieniami i modelami weryfikacji. To, czy jeden system wpłynie na popyt na drugi, jest kwestią przewidywań, a nie faktem, który należy przekazywać początkującym.Jaki problem ma rozwiązywać każdy z tych systemów?Proszę nie przedstawiać przewidywań dotyczących polityki lub rynków jako pewników.
„Lepsza technologia wyprzedzi Bitcoina”.Określenie „lepsza” wymaga wskazania kryteriów. Szybkość, programowalność, decentralizacja, bezpieczeństwo, polityka pieniężna, weryfikacja i stopień upowszechnienia mogą wymagać wzajemnych kompromisów.Lepsza do jakiego celu i kosztem czego?Proszę nie twierdzić, że Bitcoina nigdy nie da się wyprzeć ani ulepszyć.

8.19Skuteczne ćwiczenia z modułu 2

Proszę wybrać dwa lub trzy z tych przykładów, nie wszystkie. Proszę przejrzeć Bibliotekę aktywności, aby znaleźć dodatkowe propozycje odpowiadające danej kompetencji.

  • scenariusz podwójnego wydania
  • mapa płatności scentralizowanych i zdecentralizowanych
  • karty ról: użytkownik/węzeł/górnik/programista
  • sprawdzanie reguł na przykładzie nieprawidłowego bloku
  • ograniczona podaż i halving — model
  • satoshi i sprawdzanie uprzedzenia wobec ułamkowych jednostek
  • porównanie właściwości Bitcoina z wykorzystaniem pochodzącej z Modułu 1 tabeli
  • mapa: problem pieniądza fiducjarnego / odpowiedź Bitcoina / nowa odpowiedzialność
  • oś czasu powstania Bitcoina
  • dyskusja o twierdzeniu, dowodach, rozumowaniu i kompromisach; lub
  • ogólne porównanie Bitcoina, stablecoinów i innych aktywów.

Proszę stosować oparte na konsensusie gry, ćwiczenia z haszowania, filmy i odgrywanie ról tylko wtedy, gdy ich cel, moment zastosowania, dopasowanie do sytuacji osób uczących się oraz omówienie są dobrze przemyślane. Aktywność dostarcza dowodów opanowania wiedzy teoretycznej pod kierunkiem osoby prowadzącej tylko wtedy, gdy stanowi punkt weryfikacji zgodny z daną kompetencją, obejmuje indywidualne dowody osiągnięć, rubrykę oceniania i proces dokumentowania. W przeciwnym razie proszę wykorzystywać ją do oceniania kształtującego.

8.20Moduł 2: sesja teoretyczna prowadzona przez nauczyciela

Proszę wykorzystać krótkie zadanie, które wymaga od osoby uczącej się powiązania co najmniej trzech elementów. Dostarcza ono dowodów opanowania teorii podczas pracy pod kierunkiem prowadzącego. Na przykład:

  • proszę wyjaśnić problem podwójnego wydatkowania
  • proszę rozróżnić role górnika i węzła
  • proszę wyjaśnić, jak węzły poprzez weryfikację wspierają wiarygodność podaży; oraz
  • proszę odnieść właściwości pieniądza do jednej korzyści i jednego kompromisu.

W przypadku C3 proszę wykorzystać krótki scenariusz z pytaniami pomocniczymi: kto kontroluje emisję, co można zweryfikować, jakie ryzyko kontrahenta występuje i dlaczego cenowa spekulacja wykracza poza cel programu Bitcoin Diploma, jakim jest odpowiedzialne uczenie się.

Proszę zwracać uwagę na to, czy osoba ucząca się wypowiada się własnymi słowami. Płynne powtarzanie „21 milionów” lub „zdecentralizowany” nie wystarczy bez wyjaśnienia mechanizmu lub odpowiedniego zastrzeżenia.

8.21Podsumowanie i przejście do modułu 3

Proszę poprosić osoby uczące się o uzupełnienie tabeli:

Problem systemu pieniądza fiducjarnegoOdpowiedź BitcoinaNowa odpowiedzialność lub kompromis
Podaż może się zmieniać wskutek decyzji polityki pieniężnej
Płatności zależą od pośredników
Jeden podmiot prowadzący rejestr kontroluje zapisy
Dostęp zależy od instytucji

Proszę wymagać jasnego wyjaśnienia, dlaczego węzły i górnicy pełnią różne role.

Następnie proszę skorzystać z modułu 2 podręcznika dla osób uczących się i zawartego w nim pytania końcowego. Proszę zadbać, by odpowiedź pozostała prywatna lub była dobrowolna, zgodnie z powyższymi wskazówkami dotyczącymi krótkiej refleksji na zakończenie modułu.

Przejście do kolejnego modułu:

Bitcoin może zmniejszyć zależność od podmiotu prowadzącego rachunek, ale bezpośrednia kontrola zależy od kluczy, weryfikacji, odzyskiwania dostępu i bezpiecznych decyzji. Moduł 3 przekłada tę odpowiedzialność na praktykę.

↑ Powrót do spisu treści