Ọ̀pọ̀ ènìyàn kì í dúró láti ronú nípa owó rárá.

Kì í ṣe nípa rírọ owó wọlé tàbí ná owó, bí kò ṣe ríronú gan-an nípa ohun tí owó jẹ́ àti bí ó ṣe ń ṣiṣẹ́.

A ń lo owó lójoojúmọ́, síbẹ̀ a kì í sábà béèrè bí ó ṣe ń ṣiṣẹ́.

Kí ẹ tó tẹ̀ síwájú nínú kíkà, ẹ lo àkókò díẹ̀ láti ronú lórí ìbéèrè márùn-ún. Ẹ kọ ìdáhùn kúkúrú sí ọ̀kọ̀ọ̀kan bí ẹ bá lè ṣe bẹ́ẹ̀:

1. Kí ló dé tí àwọn ènìyàn fi nílò owó?
2. Kí ló ń mú kí ohun kan di owó?
3. Ta ló lè ṣẹ̀dá tàbí ṣàkóso owó tí ẹ ń lò?
4. Kí ló dé tí owó tí ẹ ń lò fi ní iye lórí?
5. Ṣé owó yín lè ra iye ohun kan náà lónìí bí ó ti lè rà ní ìgbà àtijọ́?

Ẹ tọ́jú àwọn ìdáhùn yín. Ẹ tún padà sí wọn ní ìparí. Ìwé ìtọ́sọ́nà yìí lè fún díẹ̀ lára àwọn èrò yín lókun, kí ó sì yí àwọn mìíràn padà.

Bí ẹ ṣe ń kà á, ẹ kíyè sí ìyàtọ̀ láàárín òtítọ́ àti èrò. "A gba ìwé owó yìí fún sísan owó orí" jẹ́ òtítọ́ tí a lè ṣàyẹ̀wò. "Èyí ni irú owó tó dára jù lọ" jẹ́ ìpinnu tí ó nílò àwọn ìlànà ìdájọ́ àti ẹ̀rí.

Ìwé ìtọ́sọ́nà yìí dá lórí ìbéèrè mẹ́fà: ìdí tí owó fi ṣe pàtàkì, ohun tí ó jẹ́, ohun tí ó lè ṣàṣìṣe nípa rẹ̀, ohun tí Bitcoin jẹ́, bí a ṣe lè lò ó láìséwu, àti ohun tí ó tẹ̀ lé e.

Ó jẹ́ fún ète ẹ̀kọ́ nìkan. Kò pèsè ìmọ̀ràn nípa ìnáwó, ìdókòwò, òfin tàbí owó orí, kò sì sọ fún yín pé kí ẹ ra, tà tàbí di ohunkóhun mú.

Owó jẹ́ irinṣẹ́ fún pàṣípààrọ̀.

Kò sí ẹni tó fẹ́ owó nítorí owó fúnra rẹ̀. A fẹ́ ẹ nítorí ohun tí a lè fi rà. Owó bébà kàn jẹ́ bébà lásán. Ohun tó mú kó wúlò ni pé àwọn ẹlòmíràn yóò gbà á ní pàṣípààrọ̀ fún àwọn ohun tí a fẹ́ gan-an, nítorí wọ́n retí pé àwọn mìíràn yóò tún gbà á nígbà tó bá yá.

Èyí ni ohun tó ya owó sọ́tọ̀ sí pàṣípààrọ̀ ọjà.

Nínú ètò pàṣípààrọ̀ ọjà, òwò máa ń ṣeé ṣe kìkì nígbà tí ẹnì kọ̀ọ̀kan nínú àwọn méjèèjì bá fẹ́ ohun tí èkejì ní, ní àkókò kan náà àti ní ìwọ̀n tó yẹ. Àwọn onímọ̀ ètò ọrọ̀ ajé ń pe èyí ní ìbámu ìfẹ́ àwọn méjèèjì. Tí ẹ bá ń gbin ìrẹsì tí ẹ sì nílò bàtà, olùṣe bàtà lè fẹ́ epo ìdáná, kì í ṣe ìrẹsì. Owó yanjú èyí nípa yíya títà sọ́tọ̀ sí ríra: ẹ ta ìrẹsì yín fún ẹnì kan, ẹ sì ra bàtà lọ́wọ́ ẹlòmíràn.

Owó sábà máa ń ṣe ohun mẹ́ta.

Ó jẹ́ ọ̀nà pàṣípààrọ̀: àwọn ènìyàn ń gbà á gẹ́gẹ́ bí ìsanwó. Ó jẹ́ ẹyọ ìṣirò: a fi ń sọ iye owó àwọn nǹkan, kí a lè fi iye àwọn nǹkan ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ wé ara wọn. Ó sì jẹ́ ohun ìpamọ́ iye: ó ń gbé iye láti òní lọ sí ọjọ́ iwájú. Kò sí owó tó ń pa iye mọ́ lọ́nà pípé, ṣùgbọ́n agbára ìrajà àwọn irú owó kan máa ń dín kù díẹ̀díẹ̀ ju ti àwọn mìíràn lọ.

Jálẹ̀ ìtàn, ọ̀pọ̀ nǹkan ni a ti lò gẹ́gẹ́ bí owó: ìkarahun, iyọ̀, ilẹ̀kẹ̀, ẹran ọ̀sìn, bàbà, fàdákà, àti wúrà. Lílo àwọn irin iyebíye gbilẹ̀ nítorí pé wọ́n ṣọ̀wọ́n, wọ́n ń pẹ́, ọ̀pọ̀ ènìyàn sì ń gbà wọ́n. Ṣùgbọ́n gbígbé irin àti dídáàbò bò ó ṣòro, nítorí náà àwọn ilé ìfowópamọ́ bẹ̀rẹ̀ sí í fúnni ní ìwé ẹ̀rí ẹ̀tọ́ sí irin, tí a lè fi gba ìwọ̀n irin kan tí a sọ pàtó. Lábẹ́ onírúurú àyípadà ti ètò ìfìwúrà ṣe ìpìlẹ̀ owó, òfin so ẹyọ owó kan mọ́ ìwọ̀n wúrà kan. Àwọn òfin náà yàtọ̀ síra láti ibì kan sí òmíràn àti láti àkókò kan sí òmíràn.

Bí àkókò ti ń lọ, owó wá gbára lé àwọn ilé-iṣẹ́ àti ìlérí ju irin lọ. Ní 1971, orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà fòpin sí pàṣípààrọ̀ dọ́là fún wúrà lọ́nà ìjọba láti ọwọ́ àwọn ìjọba ilẹ̀ òkèèrè àti àwọn ilé ìfowópamọ́ àgbà. Lónìí, ọ̀pọ̀ jù lọ owó àwọn orílẹ̀-èdè jẹ́ owó àṣẹ: owó tí a gbé jáde lábẹ́ àṣẹ ìjọba, ní ọ̀pọ̀ ìgbà nípasẹ̀ ilé ìfowópamọ́ àgbà, tí a kò lè fi gba ìwọ̀n wúrà tàbí ọjà mìíràn tí a ti dá sílẹ̀. Ọ̀rọ̀ náà fiat jẹ́ ọ̀rọ̀ Látìn tó túmọ̀ sí "jẹ́ kí a ṣe é", tí a sábà máa ń lóye sí "nípasẹ̀ àṣẹ".

Owó àṣẹ ń ṣiṣẹ́ nítorí pé àwọn ènìyàn, àwọn ilé-iṣẹ́ òwò, àwọn ilé ìfowópamọ́, àti àwọn ìjọba ń gbà á. Àwọn òfin sábà máa ń sọ ọ́ di owó tí òfin fọwọ́ sí fún sísan gbèsè, wọ́n sì ń béèrè pé kí a fi í san owó orí, àwọn ènìyàn sì fẹ́ ẹ nítorí gbogbo àwọn tó yí wọn ká ń lò ó.

A kúrò ní lílo owó tí ohun kan ṣe àtìlẹ́yìn fún, a sì dé sí lílo owó tí ìgbẹ́kẹ̀lé nínú ẹnì kan ṣe àtìlẹ́yìn fún.

Nígbà tí àwọn ènìyàn bá gbọ́ ọ̀rọ̀ náà ìgbówóorí, ohun tí wọ́n sábà máa ń rò ni pé iye owó àwọn ọjà ń gòkè.

Ìgbówóorí àwọn ọjà jẹ́ ìgòkè tó ń bá a lọ nínú ìpele iye owó àwọn ọjà lápapọ̀. Apá kejì rẹ̀ ni agbára ìrajà: iye ohun tí ẹyọ owó kan lè rà. Bí iye owó apẹ̀rẹ̀ kan tí ó kún fún àwọn ọjà pàtàkì bá gòkè láti ẹyọ owó 100 sí 110, ẹyọ owó 100 kan náà kò lè ra gbogbo ohun tó wà nínú apẹ̀rẹ̀ náà mọ́.

Ìgbówóorí ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ okùnfà, àwọn onímọ̀ ètò ọrọ̀ ajé sì ń jiyàn lórí bí ọ̀kọ̀ọ̀kan ṣe ṣe pàtàkì tó: ìbísí nínú ìpèsè owó àti àwìn, ìdíwọ́ sí ìpèsè ọjà, ìyípadà nínú ìbéèrè fún ọjà, owó tí iye rẹ̀ ń dín kù, owó orí, àti iye owó ìmújáde. Okùnfà kan yẹ fún àfiyèsí nítorí pé àṣàyàn ni, kì í ṣe ohun tó kàn ṣẹlẹ̀ lójijì: nínú ètò owó àṣẹ, àwọn ilé-iṣẹ́ díẹ̀ lè mú ìpèsè owó àti àwìn pọ̀ sí i, kí wọ́n sì yí àwọn òfin ètò náà padà.

Ẹ ronú nípa ohun tó ń mú kí ohun kan níye lórí.

Àwòrán Mona Lisa ojúlówó níye lórí ju ẹ̀dà rẹ̀ èyíkéyìí lọ, kì í ṣe nítorí pé ó rẹwà ju àwọn ẹ̀dà rẹ̀ lọ, ṣùgbọ́n nítorí pé òun nìkan ṣoṣo ni ojúlówó. Àìpọ̀ nìkan kì í mú kí ohun kan níye lórí, ṣùgbọ́n nígbà tí àwọn ènìyàn bá fẹ́ ohun kan, iye rẹ̀ tó wà fún ìpèsè ṣe pàtàkì.

Nígbà tí ìpèsè owó bá ń pọ̀ sí i yára ju iye ohun tí ó lè rà lọ, ẹyọ owó kọ̀ọ̀kan sábà máa ń ra ohun tó dín kù.

Ìgbówóorí kì í kan gbogbo ènìyàn bákan náà. Ẹni tí ó pa ọ̀pọ̀lọpọ̀ owó rẹ̀ mọ́ gẹ́gẹ́ bí owó àbáwọlé tàbí owó ìfipamọ́ lè pàdánù agbára ìrajà. Ẹni tí ó ní àwọn ohun ìní tí iye owó wọn ń gòkè lè ní ààbò dé ìwọ̀n kan. Owó oṣù àti iye owó àwọn ọjà náà máa ń yí padà ní ìyára tó yàtọ̀ síra.

Owó tó wà nínú àkọọ́lẹ̀ yín ní báńkì tún yàtọ̀ sí owó àbáwọlé tó wà lọ́wọ́ yín. Báńkì kì í pa gbogbo owó tí a fi pamọ́ síbẹ̀ mọ́ gẹ́gẹ́ bí owó àbáwọlé: ó máa ń yá èyí tó pọ̀ jù nínú rẹ̀ ní àwìn, ó sì máa ń fi í ṣe ìdókòwò. Iye owó tó wà nínú àkọọ́lẹ̀ yín ní báńkì jẹ́ ìlérí báńkì láti san owó náà fún yín. Ìlérí yẹn sábà máa ń ṣẹ, ṣùgbọ́n ó sinmi lórí báńkì náà àti àwọn òfin tó ń darí rẹ̀.

Ẹ dán an wò: àyẹ̀wò agbára ìrajà

Ẹ yan ohun kan tí wọ́n ń rà déédéé ní àdúgbò yín, bíi búrẹ́dì, ìrìnàjò ọkọ̀, tàbí káàdì ìpè fóònù. Ẹ kọ iye owó rẹ̀ lónìí sílẹ̀. Ẹ béèrè lọ́wọ́ ẹnì kan pé mélòó ni iye owó rẹ̀ ní ọ̀pọ̀ ọdún sẹ́yìn, lẹ́yìn náà ẹ ṣàyẹ̀wò àkọsílẹ̀ tí ẹ lè gbẹ́kẹ̀ lé bí ẹ bá lè ṣe bẹ́ẹ̀. Ṣé owó tó ń wọlé pọ̀ sí i ní ìwọ̀n kan náà? Kí ni ohun mìíràn tó lè ṣàlàyé ìyípadà náà?

Kò sí èyíkéyìí nínú èyí tó túmọ̀ sí pé owó àṣẹ kò ṣiṣẹ́. Ó ń mú kí ìsanwó rọrùn, ó ń pèsè àwìn tí a lè ṣàtúnṣe sí gẹ́gẹ́ bí ipò ṣe rí, ó sì ń pèsè àwọn ọ̀nà láti kojú ìṣòro ńlá. Ṣùgbọ́n agbára láti ṣàtúnṣe yìí kan náà ń dá ewu sílẹ̀: ìpèsè rẹ̀ àti àwọn òfin rẹ̀ lè yí padà, àwọn tó sì ń lò ó kò ní àǹfààní púpọ̀ láti ní ipa lórí àwọn ìpinnu wọ̀nyí.

Ìdí nìyí tí àwọn ènìyàn fi ń wá àwọn ọ̀nà mìíràn, àti ìdí tí a fi dá Bitcoin sílẹ̀.

Ṣáájú Bitcoin, fífi owó ránṣẹ́ lórí ayélujára máa ń gbára lé àjọ kan tí a fọkàn tán nígbà gbogbo: báńkì tàbí ilé-iṣẹ́ ìsanwó tí ó ń pa ìwé àkọsílẹ̀ ìṣúná mọ́, tí ó ń fọwọ́ sí àwọn àkáǹtì, tí ó sì lè dá ìsanwó dúró fún ìgbà díẹ̀, dí i lọ́wọ́, tàbí dá a padà. Fún ọ̀pọ̀ ẹ̀wádún, àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì kọ̀ǹpútà gbìyànjú láti ṣẹ̀dá owó onínọ́ńbà láìsí aláṣẹ àárín tí yóò máa tẹ̀ ẹ́ jáde. Apá tí ó ṣòro ni pé ó rọrùn láti ṣe ẹ̀dà ìsọfúnni onínọ́ńbà. Bí a bá lè ṣe ẹ̀dà ẹyọ owó onínọ́ńbà kan tí a sì ná a lẹ́ẹ̀mejì, kò lè ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí owó. Èyí ni a ń pè ní ìṣòro náwó lẹ́ẹ̀mejì.

Ní ọjọ́ 31 Oṣù Kẹwàá 2008, ẹnì kan tàbí ẹgbẹ́ kan tí ń lo orúkọ Satoshi Nakamoto tẹ àpilẹ̀kọ kan jáde tí ó ṣàlàyé ojútùú kan: Bitcoin: Ètò Owó Ẹ̀rọ Abánáṣiṣẹ́ Láti Ẹnì Kan sí Ẹlòmíràn. Nẹ́tíwọ́ọ̀kì náà bẹ̀rẹ̀ ní Oṣù Kínní 2009.

Bitcoin jẹ́ owó onínọ́ńbà tí ó jẹ́ aláìní àkóso àárín, tí ó ní iye tí ó ní ààlà, tí a sì lè fi ránṣẹ́ láti ẹnì kan sí ẹlòmíràn láìgba àṣẹ lọ́dọ̀ báńkì.

Jíjẹ́ aláìní àkóso àárín túmọ̀ sí pé kò sí ọ́fíìsì àárín kan tí ó lè dá àkáǹtì sílẹ̀, yí iye owó inú àkáǹtì padà, tàbí fọwọ́ sí ẹni tí ó lè darapọ̀. Ẹnikẹ́ni lè gba ẹ̀yà àìrídìmú tí kóòdù rẹ̀ ṣí sí gbogbo ènìyàn sílẹ̀ kí ó sì yẹ̀ ẹ́ wò, ọ̀pọ̀ kọ̀ǹpútà olómìnira sì ń pa ẹ̀dà àkọsílẹ̀ náà mọ́. Èyí kò túmọ̀ sí pé gbogbo ènìyàn ní agbára ipa tó dọ́gba. Ó túmọ̀ sí pé kò sí olùkópa kan ṣoṣo tí ó lè yí ìwé àkọsílẹ̀ ìṣúná tàbí àwọn òfin owó padà fún gbogbo ènìyàn.

Níní iye tí ó ní ààlà túmọ̀ sí pé iye bitcoin kò ní ju 21 mílíọ̀nù lọ láéláé. A ń tú bitcoin tuntun jáde ní ìbámu pẹ̀lú ètò àkókò tí gbogbo ènìyàn lè rí, àwọn kọ̀ǹpútà olómìnira tí a ń pè ní nóòdù sì ń kọ ìdì àkọsílẹ̀ èyíkéyìí tí ó bá rú òfin yẹn sílẹ̀. A lè gbẹ́kẹ̀ lé ààlà náà nítorí pé ẹnikẹ́ni lè ṣàyẹ̀wò rẹ̀. Síbẹ̀, kì í ṣe òfin ìṣẹ̀dá: ó dúró nítorí pé àwọn olùkópa ń bá a lọ láti mú un ṣẹ. Àti pé níní iye tí ó ní ààlà kò ṣe ìdánilójú pé iye owó rẹ̀ yóò ga sí i. Iye owó sinmi lórí bí àwọn ènìyàn ṣe ń fẹ́ rà á àti iye tí ó wà fún títà.

Jíjẹ́ láti ẹnì kan sí ẹlòmíràn túmọ̀ sí pé ẹ lè fi bitcoin ránṣẹ́ sí ẹnikẹ́ni, ní ibikíbi, láìṣí àkáǹtì pẹ̀lú nẹ́tíwọ́ọ̀kì Bitcoin tàbí béèrè ìfọwọ́sí lọ́wọ́ aláṣẹ àárín kan. Kò sí ilé-iṣẹ́ tí ó lè dí bitcoin tí ẹ fúnra yín ń ṣàkóso lọ́wọ́. Ojúṣe ni apá kejì òmìnira yẹn: ní ọ̀pọ̀ ìgbà, kò ṣeé ṣe láti dá ìdúnàádúrà tí ó bófin mu padà, kò sì sí ẹ̀ka ìrànlọ́wọ́ fún nẹ́tíwọ́ọ̀kì náà.

Èrò tí kò tọ́ kan ni pé Bitcoin kò ṣeé ní nítorí pé ẹyọ bitcoin kan gbowó lórí. Ẹ kò nílò láti ra tàbí lo odindi bitcoin kan. Ẹyọ bitcoin kan pín sí 100,000,000 ẹyọ kéékèèké tí a ń pè ní satoshis, tàbí sats. Níní 100,000 sats àti níní 0.001 bitcoin ń ṣàpèjúwe iye kan náà.

Nẹ́tíwọ́ọ̀kì náà gbára lé onírúurú olùkópa: àwọn aṣàmúlò tí ń fi bitcoin ránṣẹ́, tí ń gbà á, tí wọ́n sì ń tọ́jú rẹ̀; àwọn nóòdù tí ń ṣàyẹ̀wò gbogbo ìdúnàádúrà àti ìdì àkọsílẹ̀ láti rí i pé wọ́n bá àwọn òfin mu; àti àwọn awakùsà tí ń díje láti fi ìdì tuntun kún àkọsílẹ̀ náà ní nǹkan bí ìṣẹ́jú mẹ́wàá kọ̀ọ̀kan. Àkọsílẹ̀ yẹn, tí a ń pè ní ẹ̀wọ̀n ìdì àkọsílẹ̀, ṣí sí gbogbo ènìyàn, ẹnikẹ́ni sì lè rí i, ó sì náwó púpọ̀ gan-an láti tún un kọ.

Àkíyèsí lórí ìkọ̀wé: Bitcoin pẹ̀lú B ńlá sábà máa ń túmọ̀ sí nẹ́tíwọ́ọ̀kì tàbí ètò náà. bitcoin pẹ̀lú b kékeré túmọ̀ sí owó náà fúnra rẹ̀.

Bitcoin tún ní àwọn àǹfààní àti àléébù. Iye owó rẹ̀ lè yí padà kíákíá. Àṣìṣe kì í sábà ṣeé tún ṣe. Gbigbà á gẹ́gẹ́ bí owó ṣì ní ààlà ní ọ̀pọ̀ ibi, lílò ó láìléwu sì nílò kí a kọ́ àwọn nǹkan kan. Bitcoin ń fi ìṣàyẹ̀wò àti ojúṣe ara ẹni rọ́pò díẹ̀ lára ìgbẹ́kẹ̀lé nínú àwọn àjọ. Kò mú ewu kúrò.

Ohun tí a ń pè ní àpamọ́ Bitcoin jẹ́ irinṣẹ́, tí ó sábà máa ń jẹ́ ohun èlò orí ẹ̀rọ, tí ó ń jẹ́ kí ẹ lè gba bitcoin, ṣàyẹ̀wò rẹ̀, kí ẹ sì fi ránṣẹ́. A kò fi bitcoin yín pamọ́ sínú fóònù yín: a kọ ọ́ sílẹ̀ sórí ẹ̀wọ̀n búlọ́ọ̀kù. Àpamọ́ náà ń ṣàkóso àwọn kọ́kọ́rọ́ tí ó ń jẹ́ kí ẹ lè fi hàn pé tiyín ni, kí ẹ sì fọwọ́ sí ìsanwó.

Nítorí náà, ìbéèrè àkọ́kọ́ nípa àpamọ́ èyíkéyìí ni pé: ta ni ó ń ṣàkóso àwọn kọ́kọ́rọ́ náà?

Ta ni ó di bitcoin yín mú gan-an?

Pẹ̀lú àpamọ́ tí ẹ̀yin fúnra yín ń tọ́jú, ẹ̀yin ni ẹ ń ṣàkóso àwọn kọ́kọ́rọ́ náà.

Nígbà tí ẹ bá ń ṣètò rẹ̀, ó máa ń fi àkójọpọ̀ ọ̀rọ̀ ìpilẹ̀ hàn yín (tí a tún ń pè ní àkójọpọ̀ ọ̀rọ̀ ìmúpadàbọ̀): àtòjọ àwọn ọ̀rọ̀ tí a tò ní ìtòlẹ́sẹẹsẹ pàtó, tí ó sábà máa ń jẹ́ 12 tàbí 24. Ó lè tún àwọn kọ́kọ́rọ́ yín dá lórí ẹ̀rọ mìíràn. Ẹnikẹ́ni tí ó bá ní i lè gba bitcoin yín. Àkójọpọ̀ ọ̀rọ̀ ìpilẹ̀ náà kì í ṣe ẹ̀dà àfipamọ́ nìkan: ó ń fún ẹni tí ó bá ní i ní àṣẹ láti wọlé ní kíkún.

Ẹ dáàbò bò ó:

• ẹ kọ ọ́ sí orí bébà láìṣe àṣìṣe nígbà tí ẹ bá ń dá àpamọ́ náà sílẹ̀;
• ẹ pa á mọ́ láìsí ìsopọ̀ sí íntánẹ́ẹ̀tì, ní ìkọ̀kọ̀, àti ní ibi tí kò ti ní sọnù tàbí bàjẹ́;
• ẹ má ṣe yà á ní fọ́tò, fi ránṣẹ́ ní ímeèlì, fi pamọ́ sínú àwọn àkọsílẹ̀ lórí ìpamọ́ àwọsánmà, tàbí fi ránṣẹ́ nínú ìfiránṣẹ́ láéláé;
• ẹ má ṣe tẹ̀ ẹ́ sínú ojúlé wẹ́ẹ̀bù láéláé.

Bí àkójọpọ̀ ọ̀rọ̀ ìpilẹ̀ yín àti ẹ̀rọ yín bá sọnù, kò sí ẹni tí ó lè gba bitcoin yín padà fún yín.

Pẹ̀lú àpamọ́ tí ilé-iṣẹ́ ń tọ́jú, ilé-iṣẹ́ kan ló ń di àwọn kọ́kọ́rọ́ mú fún yín, bí ilé ìfowópamọ́ díẹ̀. Ìwọ̀n owó tí ó wà nínú àpamọ́ yín jẹ́ ìlérí ilé-iṣẹ́ náà láti san owó fún yín. Ìṣètò rẹ̀ jẹ́ èyí tí ẹ ti mọ̀ tẹ́lẹ̀, ìrànlọ́wọ́ sì lè wà, ṣùgbọ́n ẹ gbára lé ilé-iṣẹ́ náà: ó lè fi ààlà sí yíyọ owó, dí àkáǹtì kan, jẹ́ kí àwọn jàǹdùkú orí ẹ̀rọ wọ inú ètò rẹ̀, tàbí dá iṣẹ́ dúró.

Ọ̀rọ̀ kan tí ó wúlò láàárín àwọn olùlò Bitcoin ni pé: bí àwọn kọ́kọ́rọ́ kì í bá ṣe tiyín, àwọn owó náà kì í ṣe tiyín. Yíyan ẹni tí yóò tọ́jú àpamọ́ kì í ṣe ìdánwò iye ẹni tí ẹ jẹ́. Ohun tí ó ṣe pàtàkì ni kí ẹ mọ irú èyí tí ẹ ń lò àti ohun tí ẹ gbẹ́kẹ̀ lé.

My First Bitcoin kì í dámọ̀ràn àwọn àpamọ́ kan pàtó. Àwọn irinṣẹ́, owó iṣẹ́, àti àwọn oníni máa ń yí padà, ohun tí ó sì bá àwùjọ kan mu lè má bá òmíràn mu. Ẹ béèrè lọ́wọ́ olùkọ́ kan tí ẹ gbẹ́kẹ̀ lé nípa ohun tí àwọn ènìyàn ń lò ní agbègbè yín, kí ẹ sì ṣàyẹ̀wò àwọn kókó wọ̀nyí fúnra yín kí ẹ tó lo àpamọ́ èyíkéyìí:

• Àwọn kọ́kọ́rọ́: ta ni ó ń ṣàkóso àwọn kọ́kọ́rọ́ náà, ẹ̀yin tàbí ilé-iṣẹ́ kan?
• Ìmúpadàbọ̀: kí ló máa ṣẹlẹ̀ bí fóònù yín bá sọnù tàbí ilé-iṣẹ́ náà bá pòórá?
• Orísun: ṣé ẹ gbà á láti ojúlé wẹ́ẹ̀bù òṣìṣẹ́ tàbí ojú ìwé rẹ̀ nínú ṣọ́ọ̀bù ohun èlò, kì í ṣe láti ọ̀nà ìjápọ̀ tí ẹnìkan fi ránṣẹ́ sí yín?
• Kóòdù: ṣé kóòdù orísun rẹ̀ ṣí sí gbogbo ènìyàn, tí a sì ń tọ́jú rẹ̀ déédéé? (Bí kóòdù orísun bá ṣí sí gbogbo ènìyàn nìkan kò fi hàn pé irinṣẹ́ kan wà láìléwu.)
• Ìnáwó: àwọn owó iṣẹ́ wo ni a ń gbà fún fífi owó ránṣẹ́, gbígba owó, tàbí yíyọ owó?
• Àwọn ìsanwó: ṣé ó ń ṣe àtìlẹ́yìn fún àwọn ìsanwó tí ẹ nílò, yálà lórí ẹ̀wọ̀n tàbí nípasẹ̀ Lightning?

Bitcoin ní ọ̀nà méjì tí ó wọ́pọ̀ láti sanwó. Lórí ẹ̀wọ̀n ni a ti ń ṣàkọsílẹ̀ àwọn ìsanwó tààrà sínú ẹ̀wọ̀n àwọn búlọ́ọ̀kù. Lightning jẹ́ nẹ́tíwọ́ọ̀kì ìsanwó tí a kọ́ lé Bitcoin lórí fún àwọn ìsanwó kéékèèké, tí ó yára, tí a sì ń ṣe léraléra, bíi ríra kọfí. Àpamọ́wọ́ Lightning tún lè jẹ́ èyí tí ẹlòmíràn ń tọ́jú fún yín tàbí èyí tí ẹ ń tọ́jú fúnra yín.

Òfin mẹ́ta yóò pa yín mọ́ bí ẹ ṣe ń kọ́ ẹ̀kọ́:

1. Ẹ kọ́ ẹ̀kọ́ ná. Ẹ má ṣe gbé ìgbésẹ̀ nítorí ìtara, ìbẹ̀rù, tàbí ìfúnpá.
2. Ẹ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú díẹ̀. Ẹ dán àwọn irinṣẹ́ tí ẹ kò mọ̀ tẹ́lẹ̀ wò pẹ̀lú iye owó tí pípàdánù rẹ̀ kò ní kó bá yín.
3. Ẹ má ṣe gbẹ́kẹ̀ lé e lásán, ẹ fìdí rẹ̀ múlẹ̀. Ẹ ṣàyẹ̀wò ẹni náà, ọ̀nà ìsanwó, àdírẹ́sì, àti iye owó kí ẹ tó fọwọ́ sí ìsanwó.

Ẹ pín àlàyé gbígba owó, ẹ má ṣe pín àṣírí láé. A lè pín àdírẹ́sì tàbí ìbéèrè ìsanwó. A kò gbọdọ̀ pín àkójọpọ̀ àwọn ọ̀rọ̀ ìmúpadàbọ̀ tàbí kọ́kọ́rọ́ àṣírí láé. Kò sí olùkọ́, ilé-iṣẹ́ àpamọ́wọ́, tàbí òṣìṣẹ́ ìrànlọ́wọ́ tí ó ń ṣiṣẹ́ lọ́nà títọ́ tí yóò béèrè rẹ̀ lọ́wọ́ yín láé.

Ẹ dáwọ́ dúró bí ẹnì kan bá ń mú kí ẹ kánjú tàbí kí ẹ fi nǹkan pamọ́, tí ó ń ṣèlérí èrè tí kò lè yè, tí ó ní kí ẹ kọ́kọ́ fi bitcoin ránṣẹ́, tàbí tí ó ń béèrè àkójọpọ̀ àwọn ọ̀rọ̀ ìmúpadàbọ̀ yín. Ẹ dánu dúró. Ẹ má ṣe pín ohunkóhun. Ẹ má ṣe fi ohunkóhun ránṣẹ́. Lẹ́yìn náà, ẹ ṣàyẹ̀wò nípasẹ̀ orísun kan tí ẹ ti mọ̀ tẹ́lẹ̀.

Owó sinmi lórí àwọn òfin àti ìgbẹ́kẹ̀lé

Owó fíátì mú kí sísanwó rọrùn, ṣùgbọ́n àwọn ilé-iṣẹ́ díẹ̀ ló ń pinnu ìpèsè rẹ̀ àti àwọn òfin rẹ̀, agbára rẹ̀ láti ra ọjà sì lè dín kù bí àkókò ṣe ń lọ.

Bitcoin ní àwọn òfin tó yàtọ̀

Láti ọdún 2009, Bitcoin ti pèsè owó tí ìpèsè rẹ̀ ní ààlà, tí gbogbo ènìyàn sì lè rí i, tí ẹnikẹ́ni lè lò, tí a sì lè ṣàyẹ̀wò dípò gbígbẹ́kẹ̀lé lásán. Ó tún ní àwọn àléébù tí a gbọ́dọ̀ gbà pẹ̀lú àǹfààní rẹ̀: ìyípadà iye owó, àwọn àṣìṣe tí kò ṣeé túnṣe, àti ojúṣe ẹnì kọ̀ọ̀kan.

Ààbò ló ṣáájú

Ẹ kọ́kọ́ kẹ́kọ̀ọ́, ẹ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú díẹ̀, kí ẹ sì ṣàyẹ̀wò ohun gbogbo láti fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀. Ẹ má ṣe fi àkójọpọ̀ ọ̀rọ̀ ìmúpadàbọ̀ àpamọ́ yín hàn ẹnikẹ́ni láé. Ẹ kò nílò láti ṣe ohun gbogbo lẹ́ẹ̀kan náà: ìgbésẹ̀ kan tó ní ààbò tó fún ìtẹ̀síwájú.

Èyí jẹ́ ìbẹ̀rẹ̀ lásán

Ẹ padà sí àwọn ìbéèrè márùn-ún tó wà ní ìbẹ̀rẹ̀. Kí ni ẹ máa dáhùn báyìí?

Ètò Dípílómà Bitcoin ni ìgbésẹ̀ tó kàn. Àwọn ẹ̀ka ẹ̀kọ́ mẹ́rin rẹ̀ mú yín tẹ̀ síwájú, láti òye nípa owó, sí bí Bitcoin ṣe ń ṣiṣẹ́, sí lílo Bitcoin láìséwu, sí Bitcoin ní àwùjọ yín. Ẹ máa ní ìfẹ́ láti mọ̀ sí i, ẹ máa béèrè ìbéèrè, kí ẹ sì kẹ́kọ̀ọ́ sí i ní myfirstbitcoin.org.