Биткоин во Вашата заедница

Ова е „Поврзување“ — фазата од програмата „Диплома за Биткоин“. Ќе ги поврзете недостатоците на современиот паричен систем и компромисите, одговорот на Биткоин и одговорноста за безбедна употреба од модулите 1–3 со локална потреба или можност, реалистична алтернатива и безбедна практична задача. Од Вас не се очекува да го прифатите Биткоин или да заклучите дека тој е најдобрата опција во секоја локална ситуација.

Биткоин е еден глобален протокол, но луѓето го користат во различни локални услови. Пристапот до интернет, телефоните, законите, даноците, валутите, банките, трговците, надоместоците, јазикот, безбедноста и техничката поддршка влијаат врз тоа што е корисно.

Вашиот едукатор ги избира активностите за учење во овој модул. Целта не е да се демонстрира секоја алатка, туку да се поврзат поимите од модулите 1–3 со реални избори во Вашата заедница. Едукаторот може да покани локален експерт кога е потребно специјализирано знаење.

Користете ја во Модул 3 дадената контролна листа за безбедност во текот на секој локален модул. Користењето биткоин или некоја од наведените алатки во вежба под надзор не значи дека My First Bitcoin или Вашиот едукатор препорачува честа или постојана употреба, или употреба за повисоки износи. Целта е доволно добро да ја споредите опцијата и нејзините компромиси за да донесете сопствена одлука.

Запишете го фокусот на Вашиот Модул 4:

Во овој модул, ќе примените идеја од модулите 1–3 за реална потреба или можност во местото каде што живеете. Може да ги истражите заработувањето, штедењето, примањето, трошењето, употребата кај трговците, ресурсите во заедницата или некоја друга локална употреба на Биткоин како пари.

Ова е важно бидејќи искуството со Биткоин се стекнува на локално ниво. Подобро ќе разберете што е корисно, што не е и кои услови и ризици влијаат врз одговорниот избор. Исто така, ќе се запознаете со локалните алатки, ресурси и организации поврзани со Биткоин, без да се очекува од вас да ги користите или препорачувате.

Вашиот едукатор ќе ве води бидејќи го разбира локалниот контекст. Може да покани локален експерт за да ви помогне да учите од искуство и да комуницирате со вашата заедница позитивно и со почит. Целта е да изградите врски засновани на информираност и да помогнете во зајакнувањето на заедништвото, а не само да извршите трансакција.

Вашата локална активност за Модул 4 ќе ви помогне:

Во вашата активност може да истражите прашања како што се:

• Може ли локален работник да прими биткоин за извршена услуга?
• Може ли едно семејство да спореди начин на испраќање парични дознаки со постоен локален метод?
• Може ли трговец да прифати плаќање без да чува големо салдо во биткоин?
• Може ли една заедница да добива поддршка, а притоа да има јасно дефинирано чување на средствата и јасна евиденција?
• Можете ли да најдете сигурна поддршка за Биткоин во заедницата?
• Може ли штедењето во сатоши да реши некој проблем и каков нов ризик создава тоа?

Локалниот пример не е доказ дека истиот метод функционира насекаде. Објаснете што е специфично за вашата заедница.

Ќе поминете низ три фази: Презентација, во која Вашиот едукатор го прикажува процесот и неговите ризици; Вежбање, во кое следите воден процес користејќи безбедни материјали за обука; и Самостојна изведба, во која самостојно завршувате задача или објаснувате одлука.

Вашата работилница може да вклучува:

• утврдување дали паричникот е старателски или самостарателски
• пронаоѓање на екранот за примање без создавање или откривање вистинска почетна фраза
• споредување адреса на блокчејнот со Лајтнинг-фактура
• проверка на трансакција во паричник или пребарувач на блокови
• споредување на надоместоците и примените износи преку локалните начини на пренос
• препознавање знаци на измама
• планирање на текот на плаќање кај трговец или донирање во заедницата
• идентификување и проверка на локални ресурси за одредена намена

Пред секоја демонстрација во живо, уверете се дека знаете:

• дека алатката и упатствата се проверени неодамна
• како едукаторот ќе го објасни обновувањето на пристапот и што ќе се случи ако нешто не успее
• дали се користат вистински средства и кои се ризиците за приватноста, безбедноста и загубата на средства
• дека нема да бидете под притисок да инсталирате софтвер или да откривате финансиски податоци
• дека секој износ што се користи во живо е доволно мал за загубата да биде поука, а не криза
• дека е достапна алтернатива без интернет или без користење средства
• како ќе се прекине часот ако резултатот се разликува од планот

Резултатот од Вашата работилница треба да биде објаснување или вештина, а не само завршена трансакција.

Локалните биткоинери може да користат паричници, менувачници, пазари за директна размена меѓу корисници, алатки за трговци, мапи, средби, хардверски уреди и образовни ресурси.

Користете ја оваа споредба пред да одлучите да користите некоја алатка:

Алатките наведени по име што се користат на часовите се локални примери, а не препораки од My First Bitcoin. Запишете го датумот кога била проверена алатката. Алатката што била соодветна минатата година денес може да има поинаква сопственост, надоместоци, функции или ризици.

Lightning може да ги направи брзите, мали плаќања со Биткоин практични. Може да биде соодветен за наплата на продажен пулт, повторени локални плаќања, онлајн услуги или преноси кај кои надоместокот за трансакција на блокчејнот би бил преголем во однос на плаќањето.

Локалната демонстрација на Lightning треба да разјасни:

• дали паричникот е со старателство или со самостојно чување на средствата
• како се додаваат средства во паричникот
• дали за додавање средства е потребна блокчејн трансакција или услуга
• каква резервна копија или постапка за обновување ги штити средствата
• каков вид барање за плаќање се користи
• какви надоместоци или ограничувања важат
• што се случува кога плаќањето е неуспешно
• како примачот го потврдува плаќањето

Една Lightning фактура е барање за плаќање создадено за конкретно плаќање. Може да содржи износ, информации за одредиштето и рок на важност. Прочитајте го екранот на паричникот за потврда пред да платите.

Една Lightning адреса е идентификатор читлив за луѓето, поддржан од некои услуги. Може да личи на адреса за е-пошта, но служи за полесно насочување на плаќањата, а не како сметка за е-пошта. Таа зависи од давателот на услуги или доменот што ја поддржува.

За плаќање со насоки:

1. Примачот го создава соодветното барање.
2. Испраќачот го скенира или го копира.
3. Испраќачот ги проверува примачот, износот, единицата и надоместокот.
4. Испраќачот го одобрува плаќањето само откако ќе утврди дека податоците се точни.
5. Двете страни го потврдуваат резултатот во сопствените паричници.
6. Групата ги објаснува ризиците поврзани со старателството и неуспешните плаќања.

Не претпоставувајте дека успешно плаќање преку Lightning докажува дека паричникот е безбеден за чување поголеми износи. Практичноста на плаќањето и старателската безбедност се одделни прашања.

Биткоин може да функционира како пари на неколку начини. Трошењето е само еден од нив.

Заработување: Работник, творец, деловен субјект или член на заедницата добива биткоин за вредност што ја обезбедува. Со заработувањето може да се избегне посебен процес на купување, но примателот мора да се договори за одредувањето на цените, нестабилноста на цената, евиденцијата и чувањето на средствата.

Штедење: Лице чува биткоин за идна употреба. Предвидливата понуда може да биде привлечна, но разменската фиатна вредност може нагло да падне, а безбедноста на клучевите станува важна.

Примање: Лице прифаќа подарок, донација, поврат на средства, дознака или отплата. Примателот мора да достави точно барање за плаќање и да го потврди конечното порамнување.

Испраќање: Лице пренесува вредност на семејството, пријателите, деловен субјект или организација. Треба да ги спореди патеката на плаќањето, брзината, надоместокот, приватноста и конечноста.

Трошење: Лице разменува биткоин за стоки или услуги. Треба да ги утврди девизниот курс, политиката на трговецот, начинот на плаќање и локалните даночни последици што се применуваат.

Одредување цени и сметководство: Лице или деловен субјект евидентира вредност во биткоин или сатоши. На многу места, фиатната вредност во моментот на плаќањето сè уште е потребна за сметководствени или даночни цели.

Донирање: Лице директно поддржува организација или поединец. Треба да го провери барањето за плаќање на примателот преку доверлив извор.

За секоја употреба, поставете три прашања:

1. Кој постоен проблем го решава Биткоин тука?
2. Дали Биткоин е подобар од достапната алтернатива во овој случај?
3. Каква нова одговорност или ризик создава Биткоин?

Избегнувајте да започнувате со алатката. Започнете со потребата.

Користете стоки и услуги што се познати во локалната средина. Конкретниот производ не е важен; важно е размислувањето за начинот на плаќање.

Сценарио 1: Мало купување

Купувач сака да купи производ за секојдневна употреба. Трговецот прифаќа плаќања преку Lightning и преку Биткоин на синџирот.

• Кој начин веројатно е посоодветен за мало, моментално плаќање?
• Кој го создава барањето за плаќање?
• Како купувачот ги проверува износот и единицата?
• Како трговецот знае дека плаќањето е успешно?
• Што се случува ако паричникот на купувачот покажува „испратено“, но трговецот не гледа „примено“?

Сценарио 2: Плаќање за работа

Работник се согласува да добие дел од исплатата во биткоин.

• Дали е цената утврдена во локална валута, биткоин или сатоши?
• Во кој момент девизниот курс се утврдува?
• Кој ги плаќа евентуалните надоместоци?
• Дали примачот користи самостојно чување на средствата?
• Каква евиденција за приходите или даноците е потребна?
• Дали работникот може безбедно да управува со износот?

Сценарио 3: Пренос меѓу членови на семејството

Едно лице сака да испрати вредност на член од семејството во друго место.

• Кои се трошоците и доцнењата со тековниот начин?
• Како секое лице ќе набави или ќе користи биткоин?
• Дали примачот сака биткоин или локална валута?
• Кои ризици поврзани со размената и чувањето на средствата се појавуваат на секој чекор?
• Дали целиот процес заштедува време или пари откако ќе се вклучат сите надоместоци?

Сценарио 4: Враќање средства

Трговец треба да врати вредност по плаќање на синџирот.

• Зошто трговецот треба да побара нова адреса за враќање на средствата?
• Како трговецот може да потврди дека барањето навистина дошло од купувачот?
• Кој го плаќа трансакцискиот надоместок за враќањето?
• Каква евиденција треба да водат двете страни?

Сценарио 5: Донација за заедницата

Една локална организација сака да добива поддршка во биткоин.

• Како донаторите ќе ја проверат автентичноста на барањето за плаќање?
• Кој ги контролира паричникот за примање средства и резервната копија?
• Дали донациите ќе се примаат на блокчејнот, преку Лајтнинг или на двата начина?
• Кои информации треба да бидат јавни заради транспарентност, а кои треба да останат приватни заради безбедноста на донаторите?
• Каква евиденција е потребна за да се исполнат локалните сметководствени, даночни или правила за известување?

За практична вежба во реални услови, користете предмет со мала вредност или симулација. Учесникот треба да може да го објасни целиот тек пред да го одобри плаќањето.

Еден влезен пат е пат од локални пари, работа или друго средство во биткоин. Еден излезен пат е пат од биткоин во локални пари, стоки или услуги. Истиот пат може да ги исполнува двете улоги.

Локалните патишта може да вклучуваат:

• заработување биткоин
• купување или продавање директно со друго лице
• користење менувачница или брокер
• користење банкомат или киоск
• прифаќање биткоин или плаќање со него кај трговец
• користење платежна услуга што врши конверзија меѓу биткоин и фиат-пари
• учество во локална циркуларна економија

Споредете го целиот пат, а не само првиот надоместок. Една услуга може да рекламира низок надоместок за купување, но да користи неповолен девизен курс или да наплаќа за повлекување. Патот што се одвива директно меѓу две лица може да изгледа приватен, но да бара време, доверба и физичка безбедност.

Проверете дали патот овозможува повлекување во паричник што го контролирате. Прикажаното салдо во биткоин во рамките на затворена услуга може да биде внатрешно побарување, наместо салдо на блокчејнот под контрола на Вашите клучеви.

За размена во живо, користете јавно и соодветно место, избегнувајте да носите непотребна готовина, поведете лице од доверба кога е соодветно, потврдете го плаќањето пред да заминете и почитувајте ги локалните закони. Не откривајте каде чувате биткоин или колку поседувате.

KYC и без KYC пристапите подразбираат различни компромиси. Ниту една ознака не ја отстранува потребата од внимателна процена.

Приватноста не ги отстранува правните ризици или ризиците за физичката безбедност

Ниту пристапот со KYC ниту пристапот без KYC не е автоматски најдобар. Споредете го конкретниот пристап, користете актуелни локални насоки кога правилата се нејасни и не ги прекршувајте локалните закони ниту изложувајте се на физичка опасност во потрага по приватност.

Една KYC услуга може да побара законско име, документ за идентификација, адреса, фотографија, информации за потеклото на средствата или други податоци. Ова може да ѝ овозможи на услугата да ги исполнува локалните правила, да се поврзе со банки, да постави повисоки лимити или да поддржи обновување на пристапот до сметката.

KYC создава и ризик за податоците. Услугата може да чува трајна врска меѓу идентитетот, начините на плаќање и биткоин трансакциите. Пробив во безбедноста, правно барање, внатрешна злоупотреба или промена на политиката може да ги изложи тие информации или да го ограничи пристапот до нив.

Еден без KYC пристап може да собира помалку информации за идентитетот. Ова може да ја подобри финансиската приватност. Тој може да вклучува и помалку регулирани договорни страни, пониска ликвидност, повисоки цени, помала поддршка, поголем ризик од измама или законски ограничувања.

Споредете го конкретниот пристап:

Приватноста не значи тајност што штити од секој ризик. Таа е способност да ги контролирате информациите за себе. Не ги прекршувајте локалните закони ниту изложувајте се на физичка опасност во потрага по приватност. Побарајте актуелни локални насоки од квалификувано лице кога правилата се нејасни.

Една циркуларна економија на Биткоин е мрежа во која луѓето заработуваат, трошат, штедат и разменуваат биткоин во рамките на една заедница. Вредноста циркулира меѓу работниците, купувачите, трговците, производителите, едукаторите и давателите на услуги, наместо да влегува само преку еднократно купување и да излегува преку непосредна конверзија.

My First Bitcoin поддржува циркуларни економии на Биткоин, а многу од нив се дел од Мрежата за едукација за Биткоин. Истражете ги овие заедници на контролната табла на Мрежата.

Циркуларната економија може да ја намали зависноста од оддалечени финансиски услуги и да создаде директни локални односи. Таа може и да пропадне ако има мала побарувачка, недоволна едукација, несигурни алатки, слаба безбедност или притисок да се користи биткоин без вистинска потреба.

Прикажете еден едноставен локален циклус:

1. Кој може да заработува биткоин?
2. Каде може да го троши или користи?
3. Кои трговци можат да му платат на добавувач или работник во биткоин?
4. Кои учесници имаат потреба да разменуваат биткоин за фиат-пари или обратно?
5. Кој обезбедува едукација и техничка поддршка?
6. Што се случува кога ќе се прекине пристапот до интернет?
7. На какви ризици поврзани со чувањето на средствата и цената е изложен секој учесник?

Здравата циркуларна економија зависи од доброволното учество. Трговците и работниците треба да можат да ги препознаат ризиците поврзани со плаќањето, одредувањето на цените, чувањето на средствата, сметководството и нестабилноста на цените. Самите бројки за усвојувањето не покажуваат дали мрежата е корисна.

Најсилниот локален циклус решава вистински проблем за повеќе од еден учесник. Тој не треба трајно да зависи од бесплатни доделувања или од еден организатор што го обработува секое плаќање.

На трговецот му е потребно повеќе од копче за примање. Целосниот процес на плаќање може да вклучува одредување цени, обука на персоналот, потврди за плаќање, поврат на средства, чување на средства, конверзија, сметководство, даноци, безбедност на уредите и поддршка.

Пред да почне да прифаќа Биткоин, трговецот треба да одлучи:

• дали цените се прикажуваат во локална валута, сатоши или во двете
• дали за плаќањата се користи Биткоин на основниот синџир, Лајтнинг или двете
• дали паричникот е старателски или со самостојно чување на средствата
• кој може да пристапи до уредот за примање плаќања
• како се обезбедуваат или префрлаат примените средства
• дали дел од средствата се конвертираат во локална валута
• како се потврдува плаќањето на продажното место
• како се постапува со повратот на средства и со грешките
• каква евиденција бара локалното законодавство
• што прави персоналот кога мрежата или паричникот не функционира

Примените во заедницата може да вклучуваат:

• плаќање на локални работници или творци
• транспарентно примање донации
• пренесување вредност меѓу групи во заедницата
• поддршка на група за штедење со јасно дефинирано чување на средствата
• помагање на работник на далечина да прими плаќање од странство
• поврзување на локалните производители и трговци
• обучување за безбедно користење паричник
• обезбедување итна поддршка таму каде што вообичаените платежни системи се недостапни

Чувањето на средствата на заедницата бара посебно внимание. Ако еден организатор чува средства за многу луѓе, тој организатор станува старател на средствата и лице на кое му се укажува доверба. Заедничките средства бараат транспарентни правила, евиденција, контроли на пристапот и правна проверка кога е соодветно.

За секоја примена, дефинирајте го успехот според решениот проблем, а не според бројот на трансакции што се извршени.

Деталните активности за локалните ресурси, табелите за евиденција и списоците што подлежат на промени се наоѓаат во Центарот за ресурси. Мапите и имениците на заедниците може да Ви помогнат да најдете трговци, едукатори, средби и циркуларни економии, но списоците може да бидат нецелосни или застарени.

Пред да се потпрете на некој запис во списокот, проверете кога бил потврден, потврдете ги информациите независно и обезбедете алтернативен начин за плаќање или учество. Локалната заедница може да обезбеди практична поддршка, но членството не е доказ за доверливост. Не откривајте фрази за обновување, салда, домашни адреси или безбедносни мерки на средба. Бидете претпазливи кога нов познаник Ви нуди управување со инвестиции, приватна размена, гарантирани приноси или итна помош.

Завршете го овој преглед самостојно, а потоа споредете го Вашето расудување со Вашиот тим или група. Размислете за локалниот пример што го проучувавте: на која реална потреба одговори, која функција на парите беше вклучена и дали вредноста се пренесуваше на блокчејнот, преку Lightning или на двата начина? Прашајте кој ги контролираше клучевите, кои беа најголемата придобивка и најсериозниот ризик и како локалните закони, инфраструктурата, јазикот или културата влијаеја врз резултатот. Одговорен следен чекор е оној што одговара на локалниот контекст, ги разјаснува трошоците и чувањето на средствата, ги ограничува грешките и измамите и може да се оцени врз основа на докази.

Одговор за модул 4: Биткоин може да функционира како пари кога луѓето доброволно го користат за заработување, штедење, примање, испраќање, трошење, одредување цени или порамнување на вредност. Фазата „Поврзување“ започнува со реална потреба, прави споредба со реалистична алтернатива, ги разјаснува чувањето на средствата и трошоците, ги почитува локалните закони и безбедноста и им дава на учесниците доволно знаење за слободно да избираат.

Клучни поенти

• Биткоин како пари има локален карактер: корисниот пристап зависи од потребите на заедницата, инфраструктурата, законите, трошоците, алатките, јазикот и безбедносните услови.
• Активноста „Поврзување“ од модул 4, осмислена од едукатор, треба да го поврзе наученото во фазите „Проблем“, „Решение“ и „Дејствување“ со реален проблем или можност, реалистична алтернатива, безбедна практика и докази за наученото.
• Локалните работилници треба да следат безбеден редослед: набљудување на процесот, вежбање со поддршка, а потоа објаснување или завршување на определена задача без откривање тајни податоци.
• Пред да користите локална алатка или услуга, проверете ги нејзината намена, старателскиот модел, изворот, постапката за обновување, приватноста, трошоците, компатибилноста, поддршката и важечките локални правила.
• Плаќањата на блокчејнот и преку Lightning подразбираат различни компромиси во поглед на порамнувањето, брзината, надоместоците, чувањето на средствата и точките на можен неуспех; потврдете кој начин на плаќање го очекува примачот.
• Локалните начини на размена, KYC изборите, тековите на плаќање кај трговците и случаите на употреба во заедницата треба да се споредуваат според нивните вкупни трошоци, чувањето на средствата, приватноста, безбедноста и правните компромиси.
• Силна циркуларна економија или добар случај на употреба во заедницата се заснова на доброволно учество, решава реален проблем, ги штити учесниците и не ги прави зависни од една услуга, еден организатор или едно ветување.

Момент за размислување

Кое прашање би го поставиле пред да одлучите дали некој пристап со Биткоин одговара на локална потреба?