Bu Adil Değil!

Bitcoin for Juniors içindeki 2. modülün bir parçası →

enes-419fr-FRdezh-Hanspt-BRjakoaridnlrutrukbgcsdaelfihehihrhuitltnbplroslsvvi

Etkinlik TürüOyunTartışmaDeneyimsel öğrenme
Süre60 dk
KatılımTüm sınıfKüçük gruplarİkişerli gruplarBireysel
Açıklama

Öğrenciler, ödülleri farklı biçimlerde dağıtan bir dizi kısa oyuna katılarak adalet kavramını keşfederler. Doğrudan deneyim yoluyla öğrenciler adaletsiz sistemleri, rastgele sistemleri, emeğe dayalı sistemleri ve Proof of Work'ü karşılaştırırlar. Duygusal tepkiler memnuniyetle karşılanır ve yapılandırılmış bir değerlendirmeyi desteklemek için kullanılır. Etkinlik, adalet, ödül ve fırsat eşitliği konusunda temel bir anlayış oluşturur.

Hedefler

Öğrenme Çıktıları

Bu etkinliğin sonunda öğrenciler:

  • Adaletsiz, rastgele, emeğe dayalı ve adil sistemleri deneyimleyip ayırt edebilecek
  • Tüm ödüllerin eşit biçimde kazanılmadığını anlayacak
  • Adaletin eşit kurallar ve eşit fırsat gerektirdiğini fark edecek
  • Emek, ödül ve adalet konusunda kelime dağarcığı ve duygusal farkındalık geliştirecek
  • Kavramsal olarak şu konuya hazırlanacak: Proof of Work

Öğrencinin Ağzından Hedef

  • “Hangi oyunların adil olduğunu, hangilerinin olmadığını ve nedenini deneyerek bulmak.”
Malzemeler
  • Ödülleri temsil edecek boncuklar veya küçük jetonlar (“Birikimim”); her öğrenciye en az bir tane ve küçük bir yedek
  • Nitelikleri veya özellikleri (saç rengi, kıyafet, doğum günü vb.) gösteren kartlar veya resimler
  • Resim kâğıdı ve kurşun kalemler
  • Proof of Work turu için her öğrenciye beş zar
  • Bir deste iskambil kâğıdı
  • Seçilen görev için malzemeler (örneğin yapboz kartları, sınıflandırma nesneleri veya soru kartları)
  • Zamanlayıcı veya kronometre
  • “Banka” işlevi görecek ortak bir masa veya kap
  • Sınıf kararlarını kaydetmek için beyaz tahta veya büyük kâğıt ve kalem
  • Hareketli oyunlar için açık alan
  • Olursa iyi olur: Görsel destek (bkz. Ek A), her tur için etiketler (Adaletsiz, Rastgele, Emek, Proof of Work)

Düzenleme

  • Güvenli bir oyun alanı açın ve tüm boncukları ortadaki “bankaya” koyun.
  • Her turu etiketleyin ve malzemeleri kullanacağınız sıraya göre düzenleyin.

Uygulama Adımları

Adım 1: Dersi hazırlayın

5 dakika

  1. Açıklayın: “Dört oyun oynayacağız; her birinin ardından adil olup olmadığına siz karar vereceksiniz.” Ardından Birikimim kavramını tanıtın: öğrenciler yalnızca sınıfın adil kabul ettiği turlardan kazandıkları boncukları saklarlar.
  2. Adaletin ne anlama geldiğini ve adaletsizliğin nasıl hissettirdiğini sorun.
Adım 2: Etkinlik

45 dakika

Hazırlık
  1. Açıklayın: her turdan sonra oylama yapılacak. Sınıfın adaletsiz bulduğu bir turun boncuklarını bankaya geri koyun; faydalı olacaksa adil bir turu tekrarlayın.
Örnek olun
  1. Bir boncuğu kazanmayı ve geri vermeyi, ayrıca kazanma, kaybetme ve anlaşmazlık durumlarında saygılı tepkiler vermeyi örnekleyerek gösterin.
Adım 3: 1. Tur: Adaletsiz

10 dakika

  1. Açıkça adaletsiz bir yöntem kullanın (örneğin öğretmenin tercihi veya keyfî özellikler). Oylayın: Herkesin şansı eşit miydi? Emek önemli miydi? Boncukları geri alın.
Adım 4: 2. Tur: Rastgele

10 dakika

  1. Ödülleri zarla veya kartlarla dağıtın. Şansın ve emeğin bunu adil kılıp kılmadığını sorun; sınıf reddederse boncukları geri alın.
Adım 5: 3. Tur: Emek

10 dakika

  1. Fiziksel veya zihinsel bir görev uygulayın. Herkesin eşit şekilde katılıp katılamadığını sorun; sınıf sistemi kabul etmezse boncukları geri alın.
Adım 6: 4. Tur: Proof of Work

10 dakika

  1. Her öğrenciye beş zar ve üç aynı sayı gibi net bir hedef verin. Öğrenciler başarana kadar zar atmaya devam eder, ardından herkes için aynı kuralların geçerli olmasının bunu adil kılıp kılmadığına karar verirler. Eğer öyleyse ödülleri Birikimim’e ekleyin.

İsteğe bağlı: Ödüller onaylanmadan önce sonuçları doğrulaması için sırayla değişen bir öğrenci görevlendirin.

Kontrol noktası
  1. Sınıfın her kararını kaydedin.
Değerlendirme
  • Oyunların nasıl hissettirdiğini ve sonuncusunu farklı kılan şeyin ne olduğunu sorun. Adil kuralları, eşit şansları ve sonuçların kontrol edilmesini vurgulayın.
Adım 7: Kapanış

5 dakika

  1. Ortalığı toplayın. Şu mesajı pekiştirin: “Adil sistemler herkese aynı kuralları ve aynı şansı verir.”

Önemli Noktalar

  • Bir sistemi neyin adil kıldığını açıklamak için ödül sistemlerini karşılaştırın.

Tartışma Soruları

10 dakika

  1. Deneyimlenen dört sistemi gözden geçirin: adaletsiz, rastgele, emeğe dayalı, İş Kanıtı (Proof of Work).
  2. İş Kanıtı'nın neden herkese aynı şansı tanıdığını tartışın.
  3. Bu deneyimi, ödüllerin emekle kazanıldığı gerçek dünyadaki sistemlerle ilişkilendirin.

İsteğe bağlı hikâye veya yaratıcı değerlendirme: öğrenciler bir şeyin adaletsiz hissettirdiği bir anı ya da adil olduğunu düşündükleri bir sistemi çizer veya yazar.

Notlar

Sınıf yönetimi
  • Duyguları açıkça kabul edin ve hayal kırıklığını olağan karşılayın.
  • Boncuk dağıtımını sakin bir şekilde kontrol altında tutun.
  • Herkesin katılımını sağlamak için rolleri sırayla değiştirin.
Genişletme ve Ek Etkinlikler
  • Etkinliği bir hikâye veya masal olarak yeniden anlatın.
  • Oyunlardaki adaleti gerçek hayattaki adaletle karşılaştırın.
Farklılaştırma
  • Küçük yaştaki öğrenciler: daha az zar veya ortak atışlar.
  • Türkçe öğrenen öğrenciler/Erişilebilirlik: görsel ipuçları, örnek gösterme, arkadaş sistemi.
  • Güvenlik: fiziksel görevleri gözetim altında tutun ve alternatifler sunun.
Önerilen ödev

Bir ebeveyninize veya size bakan bir yetişkine, size adil gelen bir oyun kuralını anlatın. Onlara bir kuralı adil kılmaya neyin yardımcı olduğunu sorun.